7 ސެޕްޓެމްބަރު 2026 ވީ ދުވަހުގެ މެންދުރުފަހު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި، ގައުމީ މިލްކިއްޔާތު އިއާދަކުރުމުގެ މުހިންމު ނިންމުންތަކެއް އިއުލާނުކުރެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ އަދި އެންމެ ފައިދާލިބޭ މުއާސަލާތީ ކުންފުނި ކަމަށްވާ ދިރާގުގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން ވަނީ ފަށާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، މާލޭ ވޯޓާ އެންޑް ސުވަރޭޖް ކޮމްޕެނީ (އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީ) ގައި ހުރި ބޭރުގެ ހިއްސާދާރުންގެ ހިއްސާ އަނބުރާ ގަނެ، އެ ކުންފުންޏަކީ ސަރުކާރުގެ ސައްތަ އިންސައްތަ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާކަންވެސް ހާމަކުރެއްވިއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ފެނަކަ އަދި ރޯޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އާރް.ޑީ.ސީ) އުވާލައި، އެ ކުންފުނިތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ސްޓެލްކޯ އަދި އެމް.ޓީ.ސީ.ސީ އާ ގުޅުވައިލުމަށް ވަނީ ނިންމަވާފައެވެ.

މި ނިންމުންތައް ހުށަހެޅީ ކޯޕަރޭޓް ގަވަރނަންސް އިސްލާހުކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ ހަރަދު ބޮޑު ކުންފުނިތައް ކުޑަކޮށް، މަސައްކަތްތައް ތަކުރާރުވުން ހުއްޓުވައި، "ގައުމީ މުދާ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ އަތްމަތީގައި ބެހެއްޓުން" ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމާއި އާންމު ފައިދާގެ ވާހަކަތަކުގެ ފުރަގަހުގައި އޮތީ މިއަށްވުރެ މާ ފުން، އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު ވާހަކައެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހާމަނުކުރާ ބިލިއަނުން ގުނޭ ފައިނޭންސިންގް މުއާމަލާތްތަކާއި، ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ސިޔާސީ ނުފޫޒުގެ ތުހުމަތުތަކާއި، އަދި އިގްތިސާދީ ބާރުތައް އެއްތަނަކަށް ޖަމާކުރުމުގެ ނިޒާމެއް ހިމެނެއެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ސިފަކުރާ ގޮތުގައި މިއީ ޚުދުމުޚުތާރު ނުވަތަ ކޮމިއުނިސްޓް އުސޫލުތަކަކާ ދިމާލަށް ގައުމު މިސްރާބުޖެހުމެވެ.

ހިއްސާ އަނބުރާ ގަތުމުގެ ފަރުދާގެ ފުރަގަސް
ދިރާގުގެ ހިއްސާ ގަތުމުގެ މާލީ އިންތިޒާމުތައް އަދިވެސް އޮތީ ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިހާރު ސަރުކާރުގެ އަތުގައި އޮތީ ދިރާގުގެ 41.8 އިންސައްތަ ހިއްސާއެވެ. މެޖޯރިޓީ ނުވަތަ 51 އިންސައްތަ ހޯދުމަށްޓަކައި، އިތުރު 9.2 އިންސައްތަ ސަރުކާރުން ހޯދަންޖެހެއެވެ. މި ހިއްސާގެ ބޮޑު ބައެއް އޮތީ ބަހްރައިންގެ ބަޓެލްކޯ ގްރޫޕްގެ އަތުގައެވެ. ބަޓެލްކޯއިން ދިރާގުގެ 52 އިންސައްތަ ހިއްސާ ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ބީ.ޓީ.ސީ އައިލެންޑްސް ލިމިޓެޑް މެދުވެރިކޮށެވެ. ބާކީ އޮތް 6.2 އިންސައްތަ ހިއްސާއަކީ މޯލްޑިވްސް ސްޓޮކް އެކްސްޗޭންޖްގައި އާންމު ހިއްސާދާރުންގެ އަތުގައި ހުރި ހިއްސާއެވެ.
ދިރާގަކީ ގެއްލުމުގައި ހިނގާ ކުންފުންޏެއް ނޫނެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 12 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މާކެޓް ކެޕިޓަލައިޒޭޝަނެއް އޮތް، ރާއްޖޭގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ކުންފުންޏެވެ. ނިމިދިޔަ މާލީ އަހަރު އެކަނިވެސް އެ ކުންފުންޏަށް ވަނީ 949 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ސާފު ފައިދާއެއް ލިބިފައެވެ. މި ހިއްސާ ގަންނަން ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދާނެ ގޮތެއް، ބަޓެލްކޯއަށް ދޭނެ އަގެއް، ނުވަތަ މި މުއާމަލާތް މަޖިލީހުގެ ތެރެއިން ބަލާނެތޯ ސަރުކާރުން ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ. ރައީސް މުޢިއްޒުގެ އިއުލާނުގައި މިކަމަށް ހިނގާނެ މުއްދަތެއް ނުވަތަ މާލީ ތަފްސީލެއް ދެއްވާފައެއް ނުވެއެވެ.

ބަޓެލްކޯއަކީ ބަހްރައިންގެ ބޯސްގައި ލިސްޓުކޮށްފައިވާ ކުންފުންޏަކަށް ވާއިރު، ދިރާގުގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ ވިއްކާލާނަމަ އެކަން އެ ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރުންނަށް އަންގަންޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އެފަދަ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް އާންމުވެފައެއް ނުވެއެވެ. ސަރުކާރުން މި ހިއްސާ ގަންނަނީ ބާޒާރުގެ އަގަށްވުރެ ބޮޑު އަގަކުތޯ އާއި، އެއީ ބޭރުގެ ކުންފުންޏަކަށް ދެވޭ ނުސީދާ ސަބްސިޑީއެއްތޯ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބެއް ނެތެވެ.

ދިރާގު ޕްރައިވެޓައިޒް ކުރި ދުވަސްވަރުގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދު ވަނީ މިކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. "ދިރާގަކީ ސަރުކާރުގެ ނުފޫޒެއް ނެތި ހިނގާ ކުންފުންޏެއް، ސަބަބަކީ އެއީ ޕްރައިވެޓައިޒް ކުރެވިފައިވާ ކުންފުންޏަކަށް ވުން،" 7 ސެޕްޓެމްބަރުގައި ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "މި ދަނޑިވަޅުގައި ސަރުކާރުގެ ހިއްސާ އިތުރުކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ފައިސާ ބޭކާރު ގޮތުގައި ހޭދަކުރުން." ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަމިއްލަ ސެކްޓަރުގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ސަރުކާރުގެ ކުޑަ ހިއްސާއެއް އޮތުމަކީ ޓެލެކޮމް ކުންފުންޏެއް ހިންގުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު މޮޑެލްއެވެ. ސަރުކާރުގެ ހިއްސާ ބޮޑުކުރުމުން، އެހެން ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކަށް ދިމާވެފައިވާ ސިޔާސީ ނުފޫޒާއި، ބޭކާރު ވަޒީފާ އިތުރުވުމުގެ މައްސަލަތައް ދިރާގަށްވެސް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.

އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީ ގެ މުއާމަލާތުގައިވެސް މިފަދަ މާލީ ސުވާލުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. މިހާރު ސަރުކާރުގެ އަތުގައި އެ ކުންފުނީގެ 80 އިންސައްތަ ހިއްސާ އޮތްއިރު، ބާކީ 20 އިންސައްތަ އޮތީ ހިޓާޗީ ކުންފުނީގެ އަތުގައެވެ. އެ ކުންފުނީގެ މެނޭޖިންގް ޑިރެކްޓަރު ހުސައިން ފަހުމީ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ބޭރުގެ ހިއްސާދާރެއް އޮތުމުން ބޮޑެތި ލޯނުތައް ހޯދުމުގައި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ. އޭނާ މިސާލު ދެއްކެވީ ތިލަމާލެ ބްރިޖް މަޝްރޫއަށެވެ. އެ މަޝްރޫއަށް ބޭނުންވާ 20 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިނޭންސިންގް ހޯދުމަށް ކުންފުނީގެ މުދާ ރަހުނުކުރުމުގައި ތިންވަނަ ފަރާތެއްގެ ހިއްސާ އޮތުމުން އުނދަގޫތަކެއް ހުރި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ބަހުސަކީ ބޭރުފުށުން ބަލާއިރު ހަމަޖެހޭ ވާހަކައެއްހެން ހީވި ނަމަވެސް، މީގެ އަނެއް ފަރާތްވެސް ނުރައްކާތެރިއެވެ. އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީ ސައްތަ އިންސައްތަ ސަރުކާރުގެ ކުންފުންޏަކަށް ބަދަލުވުމުން، ބަޖެޓުން ބޭރުން ކުރާ ހަރަދުތަކަށް އެ ކުންފުނި ވަސީލަތަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ. އަދި އާންމުކޮށް ލިސްޓުކޮށްފައިވާ ކުންފުނިތަކުން ހާމަކުރަންޖެހޭ މައުލޫމާތުތައް ހާމަކުރުމުން ސަލާމަތްވެވޭނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުންފުނީގެ ދަރަންޏާއި ދައުލަތުގެ ދަރަންޏާ ދެމެދު އޮންނަ ފަރަގު ފުހެވި، މާލީ ޒިންމާދާރުކަން ގެއްލިގެންދާނެއެވެ.

ތާރީޚީ ބަދަލުތައް އިއާދަކުރުން
ސަރުކާރުން މި ހިއްސާ ގަތުން ސިފަކުރަނީ "އިއާދަކުރުމެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ. ދިރާގު އުފެދުނީ 1988 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ 55 އިންސައްތަ އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކޭބަލް އެންޑް ވަޔަރލެސްގެ 45 އިންސައްތަ ހިއްސާއާއެކުގައެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރު އެމް.ޑީ.ޕީ ސަރުކާރުން ވަނީ ދައުލަތުގެ ހިއްސާގެ ތެރެއިން 7 އިންސައްތަ ހިއްސާ 40 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ކޭބަލް އެންޑް ވަޔަރލެސްއަށް ވިއްކާލާފައެވެ. އަދި  2011 ވަނަ އަހަރު އިތުރު 6.2 އިންސައްތަ އާންމުންނަށް ވިއްކާލުމުން، ދިރާގަކީ ޕަބްލިކް ލިސްޓެޑް ކުންފުންޏަކަށް ބަދަލުވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން، 2013 ވަނަ އަހަރު ކޭބަލް އެންޑް ވަޔަރލެސް އިން ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ 52 އިންސައްތަ ހިއްސާ ބަޓެލްކޯއަށް ވިއްކާލާފައެވެ.
އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީގެ ހިއްސާ ހިޓާޗީއަށް ވިއްކާލާފައިވަނީ ޖެނުއަރީ 2010 ގައެވެ. އެއީވެސް ރައީސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. އެ މުއާމަލާތަކީ އޭރު ކުރިއަށްގެންދިޔަ ޕްރައިވެޓައިޒޭޝަން ސިޔާސަތުގެ ބައެކެވެ. އޭރުވެސް އެކަމާ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ފާޑުކިޔައި، ފެނާއި ނަރުދަމާ ފަދަ ޚިދުމަތްތައް ދިނުމުގައި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.

ރައީސް މުޢިއްޒު ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވަނީ، މާޒީގައި މި ހިއްސާތައް ވިއްކާލާފައިވަނީ އޭރުވެސް އޮތް ބޮޑު ދެކޮޅުވެރިކަމާ އެކުގައި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މި ހިއްސާތައް އަނބުރާ ގަތުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އެންމެ މުހިންމު ސުވާލަކީ، ފައިދާގައި ހިނގާ މުއާސަލާތީ ކުންފުންޏެއްގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ ދައުލަތަށް އޮތުމުގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ފައިދާއަކީ ކޮބައިތޯ ކުރެވޭ ސުވާލެވެ.
ސަރުކާރުގެ ބަހަކީ، ކުންފުނީގެ ފައިދާގެ ބޮޑު ބައެއް މިހާރު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާ ކަމަށާއި، ހިއްސާ އަނބުރާ ހޯދުމުން އެ ފައިދާގެ މަންފާ ދިވެހިންނަށް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، ކުންފުންޏެއްގެ ކުޑަ ހިއްސާއެއް އޮތް ނަމަވެސް ދައުލަތަށް ޑިވިޑެންޑްގެ ގޮތުގައި ފައިދާ ލިބެއެވެ. ސުވާލަކީ، ދައުލަތުގެ ފައިސާ މިއަށްވުރެ ފައިދާހުރި އެހެން ކަމަކަށް ހޭދަކުރެވިދާނެތޯއެވެ؟ ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ އެހީތައް ކުޑަކޮށް، ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ނަމުގައި ކުންފުނިތައް އުވާލަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މުއާސަލާތީ ކުންފުންޏެއްގެ ހިއްސާ ގަތުމަށް ހާމަނުކުރާ ބޮޑު އަދަދެއް ހޭދަކުރުމަކީ ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެކެވެ.

ކޮމިއުނިސްޓް ތުހުމަތުތައް
ހިއްސާތައް އަނބުރާ ގަތުމަށް ނިންމި ނިންމުމާއެކު، މުޢިއްޒު ސަރުކާރުން ރާއްޖެ ކޮމިއުނިޒަމާ ދިމާލަށް ގެންދާ ކަމުގެ ސިޔާސީ ބަހުސްތައް ވަނީ ގަދަވެފައެވެ.

އެމް.ޑީ.ޕީގެ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ މެންބަރު އަޙްމަދު ސަލީމް (މާޒް ސަލީމް) މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ވާހަކަދެއްކެވިއެވެ. "ދިވެހިރާއްޖެ މިދަނީ ކޮމިއުނިޒަމާ ދިމާލަށް،" ރާއްޖެޓީވީއަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. "މި ބަދަލުތައް ގެނައުމަށްޓަކައި ކުއްލި ގޮތަކަށް ގާނޫނުތަކަށް ބަދަލު އެބަގެަނޭ. ސަރުކާރުން ހުރިހާ ބިމެއް ހޯދައި، ރިސޯޓުތައް އަތުލަމުން އެދަނީ. މިއީ ރައީސް މުޢިއްޒު ގަސްތުގައި މި ގައުމު ކޮމިއުނިސްޓް ދައުލަތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް ކުރައްވާ މަސައްކަތެއް."
މި ތުހުމަތަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބޭނުންކުރާ ބަހެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ ފަހަތުގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކަކީ އަސާސެއް ނެތް ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ނޫނެވެ. ރާއްޖެއަކީ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަން ފަދަ "ކޮމާންޑް އިކޮނޮމީ" އެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތައް އަދިވެސް ހިނގަމުންދެއެވެ. ނަމަވެސް، ސަރުކާރުގެ ބާރުތައް އެއްތަނަކަށް ޖަމާކޮށް، ސިޔާސީ ނުފޫޒު ވަރުގަދަކުރަމުންދާ ކަމީ ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ. ކުންފުނިތަކުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބިރުދައްކައިގެން ވެރިކަންކުރާ ޕީ.އެން.ސީއަށް ސޮއިކުރުވަމުންދާ ކަމުގެ ޝަކުވާތައް މާޒް ސަލީމް ވަނީ އޭ.ސީ.ސީއަށް ހުށަހަޅާފައެވެ.
ކޮމިއުނިޒަމްގެ ނަމުން މިކަން ސިފަކުރި ނަމަވެސް، ފެންނަމުންދާ ކަންކަމަކީ ޚުދުމުޚުތާރު ވެރިކަމެއްގެ ސިފަތަކެވެ. ދައުލަތުގެ ބާރުތައް އެއްކުރުމާއި، މިނިވަން މުއައްސަސާތައް ބަލިކަށިކުރުމަކީ މީގެ ހެކިތަކެވެ.

މުވައްޒަފުން ސިޔާސީ ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި
މި ސަރުކާރުގެ ނިންމުންތަކުގައި އެންމެ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމަކީ ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުންނާ މެދު އަމަލުކުރާ ގޮތެވެ. ހިއްސާ ގަތުމުގެ އިއުލާނާއެކު، ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުން ގިނަ އަދަދެއްގެ މުވައްޒަފުން ވަނީ ވަކިކޮށްފައެވެ. ރައީސް މުޢިއްޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި 6،000 އަށްވުރެ ގިނަ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރަންޖެހެނީ ހަރަދު ކުޑަކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އިދިކޮޅު އެމް.ޑީ.ޕީން ބުނާ ގޮތުގައި މި އަދަދު 14،000 އަށްވުރެ މައްޗަށް ދާނެއެވެ.

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގެ އިތުރުން، ބާކީ ތިބި މުވައްޒަފުންނަށް ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީއަށް ސޮއިކުރުމަށް މަޖުބޫރުކުރަމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތައް ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ. ކުންފުންޏެއްގެ މުވައްޒަފަކު "އަދަދު" ނޫހަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ޕީ.އެން.ސީއަށް ސޮއިކުރުމަށް އޭނާގެ މެނޭޖަރު ވަނީ އަންގާފައެވެ. "މެނޭޖަރު ގުޅާފައި ބުނީ ޕީ.އެން.ސީއަށް ސޮއިކުރަން. ހުރިހާ މުވައްޒަފުންނަށް އެބަ ގުޅާ. ސޮއިނުކޮށްފިއްޔާ ވަޒީފާ ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ބިރު އެބައޮތް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.

މިކަމަކީ ރޭވުންތެރިކަމާއެކު އެޗް.އާރް ޑިޕާޓްމަންޓްތައް މެދުވެރިކޮށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ކޮންމެ މުވައްޒަފަކު އިތުރު ފަސް މީހުން ޕާޓީއަށް ވައްދަންޖެހޭ ކަމުގެ ތުހުމަތުތަކެއްވެސް ވަނީ ކުރެވިފައެވެ. ފެނަކައިގެ އަތޮޅުތެރޭގެ އޮފީސްތަކުގައި ތިބި އެމް.ޑީ.ޕީ މުވައްޒަފުންނަށް އީ-ފާސް މެދުވެރިކޮށް ޕީ.އެން.ސީއަށް ރެޖިސްޓްރީވާން މަޖުބޫރުކުރަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.
މި ސިޔާސީ އުކުޅަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ވަޒީފާގެ ބިރު ދައްކައިގެން ޕާޓީއަށް މީހުން އިތުރުކުރުމުން، ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުންނަކީ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސީ މިލްކިއްޔާތަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.

މުއައްސަސާތަކުގެ ހަނުތިބުން
މި ހުރިހާ ކަމެއް ހިނގަމުންދާއިރު، އެކަންކަން ހުއްޓުވަންޖެހޭ މުއައްސަސާތައް އޮތީ ހިމޭނުންނެވެ. އޭ.ސީ.ސީއަށް މައްސަލަތައް ހުށަހެޅި ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ތަހުގީގެއް ކުރިއަށް ނުދާ ކަމަށް މާޒް ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ. ކުންފުނިތައް ބަލަހައްޓާ ޕީ.ސީ.ބީ އަކީ ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެކެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ ޕީ.އެން.ސީއަށް އޮތުމުން، މި މުއާމަލާތްތައް ބަލާނެ ފަރާތެއް ނެތެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މައުލޫމާތު ހޯދުމަށްވެސް ވަނީ ހުރަސްތައް ކުރިމަތިވެފައެވެ. ރައީސް މުޢިއްޒު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމަށް ބައެއް މީޑިއާތަކަށް ދައުވަތެއް ނުދެއެވެ. މޯލްޑިވްސް ޖާނަލިސްޓް އެސޯސިއޭޝަނުން ވަނީ މިކަން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ރައީސް އޮފީހުން އާންމުކުރި ވީޑިއޯއިން އެ ބައި ވަނީ އުނިކޮށްފައެވެ.

ހިއްސާ ގަތުމުގެ އަސްލު މަގުސަދު
ދިރާގާއި އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީގެ ހިއްސާ ގަތުމަކީ އެކަނި ކޮމިއުނިސްޓް ރޭވުމެއްގެ ހެކި ކަމަށް ނުބެލެވިދާނެއެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކުގައި އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ދޭ ކުންފުނިތައް ސަރުކާރުން ހިންގައެވެ. ނަމަވެސް، މިކަން ކުރަމުންދާ ގޮތުން—މާލީ ތަފްސީލު ހާމަނުކުރުމާއި، މަޖިލީހުގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ބޭރުން ކަންކަން ކުރުމާއި، އަދި މުވައްޒަފުންނަށް ސިޔާސީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމުން ދޭހަވަނީ، މީގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ ޚިދުމަތް ހަރުދަނާކުރުން ނޫން ކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް އެއްތަނަކަށް ޖަމާކުރުމަށް ހިންގާ އަމަލެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެ ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަނަކަށް ބަދަލެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، ފެންނަމުން މިދަނީ އެހެން ނުރައްކާތެރި މިސްރާބެކެވެ. އެއީ ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީއާއި ދައުލަތުގެ ނިޒާމާ ވަކިނުކުރެވޭ މިންވަރަށް މަސްހުނިވެ، ވަޒީފާ ލިބުމާއި ދެމިއޮތުން ސިޔާސީ ވަފާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެ، އަދި މިނިވަން މުއައްސަސާތައް ހަމައެކަނި ނަމެއްގައި އޮންނަ އޮތުމެވެ. ދިރާގާއި އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީގެ ހިއްސާ އަނބުރާ ގަތުމަކީ އިގްތިސާދީ ސިޔާސަތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ސިޔާސީ ނިންމުމެކެވެ. މިއީ "ކޯޕަރޭޓް ގަވަރނަންސް އިސްލާހުކުރުމުގެ" ނަމުގައި، ޑިމޮކްރެޓިކް ޒިންމާދާރުކުރުވުމުގެ އަސާސްތައް ހިމޭންކަމާއެކު ދައުލަތުގެ ދަށަށް ގެނައުމެވެ.

ދިރާގުގެ ހިއްސާ ގަންނަ ފައިސާ ހޯދާނެ ގޮތާއި، އެމް.ޑަބްލިޔު.އެސް.ސީ ގަންނަ އަގާއި، އަދި މަޖުބޫރުން ޕާޓީއަށް މީހުން ވައްދާ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސް އޮފީހުން އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުންވެސް އެ މައްސަލަތަކުގެ ތަހުގީގާ ގުޅޭ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ހާމައެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ބަޓެލްކޯގެ ހިއްސާ ވިއްކާލުމާ ގުޅޭ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް މޯލްޑިވްސް ސްޓޮކް އެކްސްޗޭންޖުން އާންމެއް ނުކުރެއެވެ. މި ހިމޭންކަމަކީ، ފަހަރުގައި، ހުރިހާ ކަމެއްގެ ހަގީގަތް އެންމެ ސާފުކޮށްދޭ ދަލީލެވެ.

ނޯޓް: މި ރިޕޯޓަކީ ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ބަޔާންތަކާއި، ނޫސްބަޔާންތަކާއި، އަދި މީޑިއާ ރިޕޯޓުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ.