ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑު ކާރިސާއަކުން ނުވަތަ ހަނގުރާމައަކުން އިންސާނުންގެ ކާނާގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ބިނާކޮށްފައިވާ "ސްވަލްބާޑް ގްލޯބަލް ސީޑް ވޯލްޓް" އަކީ މިއަދު މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވާ ތަނެކެވެ. "ޑޫމްސްޑޭ ވޯލްޓް" ނުވަތަ "ގިޔާމަތްވާ ދުވަހަށް" ތައްޔާރުވުމަށް ހަދާފައިވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި ތަނަކީ އިންސާނިއްޔަތުގެ މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި ހަދާފައިވާ އެންމެ ވަރުގަދަ އިންޝުއަރެންސް ޕޮލިސީ އެވެ.

ފަރުބަދައެއްގެ 120 މީޓަރު އަޑީގައިވާ ރައްކާތެރިކަން

ނޯވޭގެ އުތުރުން، އާކްޓިކް ކަނޑުގެ މެދުގައި އޮންނަ ސްވަލްބާޑް ޖަޒީރާގެ "ޕްލެޓޯބާގެޓް" ފަރުބަދައިގެ 120 މީޓަރު (390 ފޫޓު) އަޑީގައި ބިނާކޮށްފައިވާ މި ވޯލްޓަކީ ކޮންމެފަދަ ނުރައްކަލަކުން ވެސް ރައްކާތެރިވާނޭ ފަދަ އިންޖިނިއަރިން ފަރުމާއެކެވެ. މި ތަން ކަނޑުގެ ލެވެލްއަށްވުރެ 130 މީޓަރު އުސްމިނުގައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ އައިސްލޭންޑްތައް ވިރިގެން ކަނޑުގެ ލެވެލް މަތިވި ނަމަވެސް މި ތަނަކަށް ފެނުގެ އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ.

ގުދުރަތީ ފްރީޒަރެއް

މިތަނުގެ އެންމެ ހާއްސަ އެއް ސިފައަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ބިމަކީ އަބަދުވެސް ގަނޑުވެފައިވާ (Permafrost) ތަނަކަށް ވުމެވެ. އޮށްތައް ރައްކާކުރަނީ މައިނަސް 18 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް ގައެވެ. އެއްވެސް ސަބަބަކާ ހުރެ ކަރަންޓު ކެނޑި، މެޝިންތައް ހުއްޓުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ފަރުބަދައިގެ ގުދުރަތީ ފިނިކަމުގެ ސަބަބުން އޮށްތައް އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހަލާކުނުވެ ހުންނާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އޮވެއެވެ.

1.3 މިލިއަން ސާމްޕަލް: ދުނިޔޭގެ ކާނާގެ ތަރިކަ

2026 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައިއިރު، މި ތަނުގައި 1.3 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ އޮށުގެ ސާމްޕަލް ވަނީ ރައްކާކުރެވިފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހަނޑޫ، ގޮދަން އަދި އެކި ބާވަތްބާވަތުގެ ތަރުކާރީ އާއި މޭވާގެ އޮށްތައް ހިމެނެއެވެ. މި ތަނުގެ ޖުމްލަ ޖާގައަކީ 4.5 މިލިއަން ސާމްޕަލެވެ.

މި ވޯލްޓަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގައި ހުންނަ ސީޑް ބޭންކުތަކުގެ "ބެކްއަޕް" އެކެވެ. މިސާލަކަށް، 2015 ވަނަ އަހަރު ސޫރިޔާގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އެ ގައުމުގެ އޮށް ބޭންކު ހަލާކުވުމުން، ދަނޑުވެރިކަން އަލުން ފެށުމަށްޓަކައި ސްވަލްބާޑް ވޯލްޓުން އޮށް ނަގާފައިވެއެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް މި ތަނުން އޮށް ނަގަން ޖެހުނު ފުރަތަމަ އަދި ހަމައެކަނި ފަހަރެވެ.

ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއްބާރުލުން

ނޯވޭ ސަރުކާރާއި، "ކްރޮޕް ޓްރަސްޓް" އަދި "ނޯޑްޖެން" ގުޅިގެން ހިންގާ މި މަޝްރޫއަކީ އެއްވެސް ސިޔާސީ ނުފޫޒެއް ނެތް ތަނެކެވެ. ކޮންމެ ގައުމަކުން އޮށް ބެހެއްޓިޔަސް، އެ ތަކެތީގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނާނީ އެ ގައުމަކަށެވެ. މިއީ "ބްލެކް ބޮކްސް" ސިސްޓަމެއްގެ ދަށުން ހިންގާ ތަނަކަށް ވުމުން، އޮށް ބެހެއްޓި ފަރާތުގެ ހުއްދަނެތި އެހެން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެ ފޮށިތައް ނުހުޅުވޭނެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ މޫސުމަށް އަންނަ ނުރައްކާތެރި ބަދަލުތަކާއި، ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ބިރުވެރިކަން ބޮޑުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ސްވަލްބާޑް ގްލޯބަލް ސީޑް ވޯލްޓަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށްޓަކައި އިންސާނުން ބިނާކުރި "އުންމީދުގެ ކިއްލާ" އެކެވެ.

1. އޮށްތައް ރައްކާކުރާ ގޮތް (Packaging and Storage)

އޮށްތައް އެތައް ސަތޭކަ އަހަރަކަށް ދިރިހުންނާނެ ގޮތަށް ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ހާއްސަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައެވެ:

ހާއްސަ ކޮތަޅު: އޮށްތައް ބަންދުކުރަނީ ތިން ފަށަލަ ހުންނަ، އެލުމިނިއަމް ފޮއިލް އިން ހަދާފައިވާ ހާއްސަ ކޮތަޅުތަކެއްގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ތެތްކަމާއި ވައި އޮށްތަކާ ހަމައަށް ނުފޯރާނެއެވެ.

ސީލްކުރުން: ކޮތަޅުތައް ބަންދުކުރަނީ ވައި ހުސްކުރުމަށްފަހު "ހީޓް-ސީލް" ކޮށްގެންނެވެ.

ފޮށިތައް: މި ކޮތަޅުތައް އަޅާފައި ހުންނަނީ ވަރުގަދަ ޕްލާސްޓިކް ފޮށިތަކެއްގައެވެ. މި ފޮށިތައް ވޯލްޓްގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ދަގަނޑު ރެކުތަކުގައި ތަރުތީބުން އަތުރާފައި ހުރެއެވެ.

2. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބައިވެރިވުން (Maldives' Participation)

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތައް މަދު ގައުމަކަށް ވީނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ރާއްޖޭގެ އަމިއްލަ އެއްވެސް އޮށެއް ސްވަލްބާޑް ވޯލްޓްގައި ރަސްމީކޮށް ރައްކާކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި ހެދޭ ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ އޮށްތައް (މިސާލަކަށް ބައެއް ކަހަލަ ހަނޑުލުގެ ބާވަތްތައް، ގޮދަނުގެ ބާވަތްތައް) ބައިނަލްއަގުވާމީ އިދާރާތަކުން (މިސާލަކަށް IRRI) ވަނީ އެތަނުގައި ރައްކާކޮށްފައެވެ. ރާއްޖޭގެ ދަނޑުވެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން މުސްތަގުބަލުގައި ރާއްޖޭގެ އަމިއްލަ ބާވަތްތައް (ކަނޑޫ، ހިތްތަލަ، ކުއްޅަވަށް، މިރުސް ފަދަ ތަކެތި) ރައްކާކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ.

3. ސަލާމަތީ ކަންކަން (Security and Access)

މިއީ ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރައްކާތެރި އެއް ބިނާއެވެ:

ފާރަވެރިވުން: މި ތަނުގައި އަބަދުވެސް ސެންސަރުތަކާއި ސީސީޓީވީ ކެމެރާ ބޭނުންކޮށްގެން ފާރަވެރިވެއެވެ. ނޯވޭ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން 24 ގަޑިއިރު މިތަން މޮނިޓަރ ކުރެއެވެ.

ވަނުން މަނާ: އާންމު އެއްވެސް މީހަކަށް ވޯލްޓްގެ އެތެރެއަކަށް ނުވަދެވޭނެއެވެ. އެތެރެއަށް ވަދެވެނީ ހަމައެކަނި ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަންނީ މީހުންނަށް، އޮށްތައް ބަހައްޓަންދާ ދުވަސްވަރު އެކަންޏެވެ.

ސްކޭން ކުރުން: ވޯލްޓަށް ވައްދާ ކޮންމެ ފޮށްޓަކީ އެއާޕޯޓުން ސްކޭންކޮށް، އޭގައި އޮށް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތްކަން ކަށަވަރުކޮށްފައިވާ ފޮށިތަކެކެވެ.

4. ދާދި ފަހުގެ ހަބަރުތައް (Latest Updates 2024-2025)

2024 އަދި 2025 ވަނަ އަހަރަކީ މި ވޯލްޓަށް ވަރަށް މުހިންމު އަހަރުތަކެކެވެ:

އަލަށް ގުޅުނު ގައުމުތައް: 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މެލޭޝިއާ، ނައިޖީރިއާ، ޗާޑް އަދި ބޮލީވިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ވަނީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެގައުމުތަކުގެ އޮށްތައް މިތަނުގައި ރައްކާކޮށްފައެވެ.

ސޫދާންގެ އޮށްތައް: 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު، ސޫދާންގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން ސަލާމަތްކުރި 2,000 އަށްވުރެ ގިނަ އޮށުގެ ސާމްޕަލް ވަނީ މި ވޯލްޓަށް ގެނެސް ރައްކާތެރިކޮށްފައެވެ. މިއީ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ނެތިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތް ބާވަތްތަކެކެވެ.