މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ އާންމު އާއިލާތަކުން ތެލާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގުބޮޑުވުމުގެ ތަކްލީފު އުފުލަމުންދާއިރު، ހަކަތައިގެ ދާއިރާގެ ބިލިއަނަރުންނަށް ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ވަމުންދާކަން "އޮކްސްފޭމް" ގެ އައު ރިޕޯޓަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ. މިއީ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ މާލީ ބުރަ އާންމު ރައްޔިތުންނާއި މުއްސަނދިންގެ މެދުގައި ބެހިގެންދާ ގޮތުގެ ހަމަހަމަކަމެއް ނެތް މިންވަރު ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.

މެދުއިރުމަތީގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން، ޖީ7 (G7) ޤައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ ހަކަތައިގެ ދާއިރާގެ ބިލިއަނަރުން ވަނީ އިތުރު 23.5 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ފައިދާއެއް ހޯދާފައެވެ. މިއީ ސަރަޙައްދީ ފެންވަރުގައި ބަދަލުކުރެވޭ ހަމަލާތަކާއި، ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމާއި، އަދި އުމްރާނީ ވަސީލަތްތަކަށްދޭ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު މާލީ ފައިދާއެވެ. އާންމު ރައްޔިތުންނަށް މި ބަދަލު އިހުސާސް ކުރަންޖެހުނީ ތެލާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އިންތިހާއަށް އުފުލިގެން ދިއުމުންނެވެ.

ކާރިސާތަކާއި ހަނގުރާމަތަކުގެ ތެރެއިން މަދު ބަޔަކު މުއްސަނދިވުމަކީ ހަމައެކަނި 2026 ވަނަ އަހަރު ފެންނަންފެށި ކަމެއް ނޫނެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރު ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަން ފެށުނު ފަހުން، ދުނިޔޭގެ ބިލިއަނަރުންގެ މުއްސަނދިކަން ވަނީ 94 އިންސައްތަ (ގާތްގަނޑަކަށް 10 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރު) އިތުރުވެފައެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް، ހަމަ އެ މުއްދަތުގައި އިންސާނީ އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ ޢަދަދު ވަނީ 84 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ.

ތެލުގެ ބާޒާރަށް އައި ބޮޑު ލޮޅުން

ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް ކުރިމަތިވި ހުރަސްތަކަކީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހަކަތައާ ބެހޭ އިދާރާ (އައި.އީ.އޭ.) އިން ސިފަކުރި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރުގެ ތާރީޚުގައިވެސް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ސަޕްލައި މައްސަލައެވެ.

މާޗް މަހުގެ ތެލުގެ ސަޕްލައި: ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައި ދުވާލަކު 10 މިލިއަން ފީފާއަށްވުރެ ބޮޑަށް ދަށަށް ދިޔައެވެ.

ތެލުގެ އަގު: ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ފީފާއެއް 70 ޑޮލަރުގައި ހުރި ބްރެންޓް ކްރޫޑްގެ އަގު 100 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސް، އެންމެ މަތިވި ވަގުތު 118 ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް އެރިއެވެ.

ބިލިއަނަރުންގެ ފައިދާ: ފޯބްސްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ޖީ7 ގެ 41 ހަކަތަ ބިލިއަނަރުންގެ މުއްސަނދިކަން 2026 މާޗް 1 އާއި މޭ 18 އާ ދެމެދު 23.5 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވިއެވެ. މިއީ ދުވާލަކަށް 301 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.

ހަނގުރާމައިގެ މެޝިނަށް ޚަރަދުކުރުން

ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުއްސަނދި ޖީ7 ޤައުމުތައް (އެމެރިކާ، އިނގިރޭސިވިލާތް، ކެނެޑާ، ފްރާންސް، ޖަރުމަނުވިލާތް، އިޓަލީ އަދި ޖަޕާން) އިން ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ފަގީރު ޤައުމުތަކަށް ދޭ ރަސްމީ އެހީގެ ތެރެއިން 48 ބިލިއަން ޑޮލަރު (29 އިންސައްތަ) އުނިކޮށްފައެވެ. މިއީ 2015 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން ބޭރުގެ ޤައުމުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިން އެންމެ ދަށް މިންވަރެވެ. މި އުނިކުރި 48 ބިލިއަން ޑޮލަރަކީ ޖީ7 ގެ ބިލިއަނަރުން އެންމެ 9 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހޯދާ މުއްސަނދިކަމާ އެއްވަރުގެ ޢަދަދެކެވެ.

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ހަ ތެޔޮ ކުންފުނި (އެކްސަންމޮބިލް، ޝެވްރޮން، ޝެލް، ޓޯޓަލްއެނާޖީސް، ބީޕީ، އަދި އީއެންއައި) އިން 2026 ވަނަ އަހަރު 152 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިދާއެއް ހޯދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މިއީ ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން މާހިރުން ލަފާކުރި ވަރަށްވުރެ 80 އިންސައްތަ އިތުރު ޢަދަދެކެވެ.

އާންމު ދިރިއުޅުމަށާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތަކަށް ކުރާ އަސަރު

ހަމައެކަނި ތެލުގެ އަގަކަށް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ތިން ފާޓިލައިޒާ ކުންފުނީގެ ފައިދާވެސް ކުރިން ލަފާކުރި ވަރަށްވުރެ 23 އިންސައްތަ މަތިވާނެއެވެ.

ދަނޑުވެރިކަމުގެ ޚަރަދު: ގޮދަނާއި ޒުވާރި ފަދަ އަސާސީ ބާވަތްތައް ހެއްދުމުގެ ޖުމްލަ ޚަރަދުގެ ފަސްބައިކުޅަ ދެބައި ހިއްސާކުރަނީ ގަސްކާނާއެވެ.

އަގުތައް އުފުލުން: 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ އާއި އެޕްރީލް މަހާ ދެމެދު ކާބޯތަކެތީގެ އަގުތައް މައްޗަށްދިޔަ ރޭޓް، އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 3.4 ގުނަ އަވަހެވެ.

އިންސާނީ ގެއްލުން: ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ. އިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި 2026 ގެ ނިޔަލަށް މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިތުރު 32.5 މިލިއަން މީހުން ފަގީރުކަމުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓޭނެއެވެ. އަދި އިތުރު 45 މިލިއަން މީހުންނަށް ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން އިންތިހާއަށް ކުރިމަތިވާނެއެވެ.

ޚަރަދުތަކުގެ މިސްރާބު

2025 ވަނަ އަހަރު ޖީ7 ޤައުމުތަކުގެ ޖުމްލަ އަސްކަރީ ޚަރަދު 1.37 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް އެރިއިރު، އިންސާނީ އެހީތެރިކަމަށް އެ ޤައުމުތަކުން ޚަރަދުކުރީ އެންމެ 10.3 ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ. މިއީ އަސްކަރީ ބަޖެޓުގެ އެންމެ 0.75 އިންސައްތައެވެ. އެހެން އިބާރާތަކުން ބުނާނަމަ، އިންސާނުންގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށްވުރެ 133 ގުނަ އިތުރު ފައިސާ އެ ޤައުމުތަކުން ހޭދަކުރީ އަސްކަރީ ބާރުވެރިކަން ބިނާކުރުމަށެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމު ރޭވިފައިވަނީ، ހަނގުރާމައިގެ ބުރަ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ބޯމައްޗަށް ވައްޓާލައި، އޭގެއިން ލިބޭ މާލީ މަންފާ މަތީ ފަންތީގެ މަދު ބައެއްގެ ޖީބަށް ވަންނާނެ ގޮތަށެވެ. އެމެރިކާގައި އެންމެ މުއްސަނދި 1 އިންސައްތަ މީހުން ކުންފުނިތަކުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ހިއްސާ ބަލަހައްޓާއިރު، އާންމު ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ދަށު ފަންތީގެ 50 އިންސައްތަ މީހުންގެ އަތުގައި އޮންނަނީ އެންމެ 1 އިންސައްތަ ހިއްސާއެވެ.

މިއީ ބަދަލުކުރަންޖެހިފައިވާ، އަދި ފުންކޮށް ވިސްނާލަންޖެހޭ ސިޔާސީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ހަގީގަތެކެވެ.