އިސްލާމްދީނަކީ މުޖުތަމައެއްގެ ހަމަޖެހުމާއި، އަދުލުވެރިކަމާއި، ކުރިއެރުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބާރުއަޅާ ދީނެވެ. ކޮންމެ އިންސާނީ މުޖުތަމައެއްގެ ވެސް ދެމިއޮތުމާއި ބަދަހިކަން ސީދާ ގުޅިފައިވަނީ އެ މުޖުތަމައެއްގެ ލީޑަރުން ނުވަތަ އަމުރުވެރިންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އހުލާގީ ސިފަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އިސްލާމީ ފިގުހުގައި އަމުރުވެރިޔަކީ ހަމައެކަނި ދައުލަތުގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރައްޔިތުންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމާއި، ޒިންމާދާރު މަގާމުތަކާއި، މުއައްސަސާތައް ހިންގަން ތިއްބަވާ އެންމެހައި ވެރިންނެވެ. އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، އަމުރުވެރިއެއްގެ ނުވަތަ އަމުރުވެރިއެއްގެ ކިބައިގައި ހުރުން އެންމެ މަޖުބޫރު އަސާސީ ތިން ސިފައަކީ ތެދުވެރިކަމާއި، އަމާނާތްތެރިކަމާއި، އިހުލާސްތެރިކަމެވެ. މިއީ މުޅި ގައުމުގެ ވަހުދަތު ހިފަހައްޓާލަދޭ އެންމެ ވަރުގަދަ ރޫހާނީ އަދި އިޖުތިމާއީ ތަނބުތަކެވެ.

ތެދުވެރިކަން: ވެރިކަމުގެ ހައިބަތާއި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު
ތެދުވެރިކަމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ ކިބައިގައި ހުރުން ލާޒިމް ސިފައަކެކެވެ. އަމުރުވެރިއެއްގެ ކިބައިގައި މި ސިފަ ހުރުމުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. ވެރިއެއްގެ ބަހާއި އަމަލު ދިމާވުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އޭނާއަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުވާކަމެކެވެ. ވެރިކަމުގެ ހައިބަތު ހިފެހެއްޓޭނެ ކަމެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ދޭ ބަހުގެ ޔަގީންކަމާއި، ވާ ވައުދުތަކުގައި ތެދުވެރިވުމަކީ ދީނީ ގޮތުންނާއި އަހުލާގީ ގޮތުން ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. މާތް ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތައާލާ ތައުބާ ސޫރަތުގެ 119 ވަނަ އާޔަތުގައި އަންގަވައި ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ'. މިއާޔަތުގެ މަފުހޫމަކީ، އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން މާތް ﷲ އަށް ތަގުވާވެރިވާށެވެ! އަދި ތެދުވެރިންނާ އެކު ތިޔަބައިމީހުން ވާށެވެ! ހަމައެފަދައިން ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސްކުރައްވާފައިވެއެވެ: 'عَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ'. މިހަދީސްގެ މަފުހޫމަކީ، ތިޔަބައިމީހުން ތެދުވެރިކަން ދަމަހައްޓާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން ތެދުވެރިކަން މަގުދައްކަނީ ހެޔޮކަމަށެވެ. ވެރިއަކު ހަދާ ދޮގަކީ މުޅި މުޖުތަމައު ފަސާދަކުރާ ކަމެކެވެ. އަދި ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުތަނަވަސްކަމާއި ފިތުނަވެރިކަން މުޖުތަމައުގައި އުފައްދާ މެޝިނެކެވެ. ތެދުވެރި ވެރިޔަކު ގައުމުގެ ހަގީގީ ހާލަތު އޮޅުވައެއް ނުލާނެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ މަންފާއަށްޓަކައި މަކަރާއި ހީލަތް ހެދުމުން ދުރުހެލިވާނެއެވެ.

އަމާނާތްތެރިކަން: ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކާއި ބައިތުލްމާލުގެ ރައްކާތެރިޔާ
އަމުރުވެރިޔަކަށް ލިބިފައިވާ މަގާމަކީ މާތް ﷲ ގެ ހަޒުރަތުންނާއި ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އޭނާއާ ހަވާލުކުރެވޭ ވަރަށް ބޮޑު އަމާނާތެކެވެ. ދައުލަތުގެ ބައިތުލްމާލާއި، ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކާއި، ގައުމުގެ މިނިވަންކަން ހިމާޔަތްކުރުމަކީ މި އަމާނާތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުހިންމު ކަންކަމެވެ. މާތް ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތައާލާ ނިސާ ސޫރަތުގެ 58 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ: 'إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا'. މިއާޔަތުގެ މަފުހޫމަކީ، ހަމަކަށަވަރުން، އަމާނާތްތައް އޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް އަދާކުރުމަށް މާތް ﷲ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަމުރުކުރައްވައެވެ. އަމާނާތްތެރި ވެރިޔަކު ވަޒީފާތަކާއި މަގާމުތައް ބަހާނީ ތިމާގެ މީހުންނަށާއި ރައްޓެހިންނަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަމަށް އެންމެ ގާބިލު، ކުފޫހަމާ މީހުންނަށެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ އިންޒާރު ކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ގާބިލު ނޫން މީހުންނާ ކަންކަން ހަވާލުކުރުމަކީ އަމާނާތަށް ހިޔާނާތްތެރިވުމެވެ. އަދި އެއީ ގިޔާމަތްވުމުގެ އަލާމާތެކެވެ. ހިޔާނާތްތެރިވުމަކީ މުޖުތަމައު ބަނގުރޫޓުވެ، އަދުލުވެރިކަން ގެއްލިގެންދާނެ ސަބަބެކެވެ.

އިހުލާސްތެރިކަން: އަމިއްލަ އެދުމުން ދުރުހެލިވެ ރައްޔިތުންނަށް ހިދުމަތްކުރުން
އިހުލާސްތެރިކަމަކީ ތިމާ ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް ހަމައެކަނި މާތް ﷲ ގެ ވަޖުހުފުޅަށްޓަކައި އަދި ރައްޔިތުންގެ ލާބަޔާއި މަންފާއަށްޓަކައި ކުރުމެވެ. މަގާމުގެ ނުފޫޒާއި ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލަ ޖީބު ބޮޑުކުރުމާއި، ދުނިޔަވީ މުދާ އެއްކުރުމުގެ ދަހިވެތިކަމުން އަމުރުވެރީން ދުރުހެލިވާންޖެހެއެވެ. ބައްޔިނާ ސޫރަތުގެ 5 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތައާލާ ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ'. މިއާޔަތުގެ މަފުހޫމަކީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަމުރުވެވިގެންވަނީ އިހުލާސްތެރިކަމާއެކު މާތް ﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުމަށެވެ. ވެރިއެއްގެ ކިބައިގައި އިހުލާސްތެރިކަން ހުރެއްޖެ ނަމަ، ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ވަކިފަރާތަކަށް ޖެހުމެއް ނެތި ހަމަހަމަކަމާއި އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވެގެންދާނެއެވެ. އޭނާ މަސައްކަތް ކުރާނީ ތިމާއަށް ސަނާކިޔާ މީހުންނަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. މުޅި އުންމަތުގެ ހެވާއި ލާބައަށެވެ.

އިސްލާމީ ތާރީހުން ލިބޭ މަތިވެރި ފިލާވަޅުތައް
އިސްލާމީ ތާރީހުން ފެންނަން އޮތް އެންމެ ރީތި ނަމޫނާއަކީ ހުލަފާއުއްރާޝިދޫންގެ ވެރިކަމެވެ. އެގޮތުން ހަލީފާ އުމަރުގެފާނުގެ ވެރިކަމަކީ ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމުގެ ލާމަސީލު މިސާލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުތަކުގައި ރައްޔިތުންގެ ހާލުބެއްލެވުމަށް ސިއްރިއްޔާތުގައި ހިންގަވާ އުޅުއްވީ އެއްވެސް ކަހަލަ ދުނިޔަވީ އަމިއްލަ އެދުމެއް ނެތިއެވެ. ހަމައެކަނި އޮތީ އިހުލާސްތެރިކަމެވެ. ދައުލަތުގެ މާލިއްޔާއިން ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ފައިސާއިން ދިއްލާ ވޮއް އަމިއްލަ ކަމެއް ކުރައްވާއިރު ކަނިކުރައްވާ ނިންވާލައްވައެވެ. މިއީ، އުމަރުގެފާނުގެ އަމާނާތްތެރިކަން ހުރި މިންވަރެވެ. ހަމައެފަދައިން، އުމަރު ބިން އަބްދުލްއަޒީޒުގެ ވެރިކަމުގައި މި ސިފަތައް ދެމެހެއްޓެވިއެވެ. އޭގެސަބަބުން މުޅި އިސްލާމީ ދައުލަތުން ޒަކާތް ބޭނުންވާ ފަގީރަކު ނުފެންނަ ވަރަށް މުޖުތަމައު ފުދުންތެރިވެ، އަމާންވިއެވެ.

މި ސިފަތަކުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައަށް ކުރާ ހެޔޮ އަސަރުތައް
އަމުރުވެރިންގެ ކިބައިގައި މި މާތް ސިފަތައް ހުރުމުން މުޖުތަމައަށް ގުނާ އަދަދުނުކުރެވޭހާ ފައިދާތައް ކުރެއެވެ. އަމުރުވެރިން އަމާނާތްތެރިވެ ތެދުވެރިވުމުން ރިޝްވަތާއި، ވައްކަމާއި، ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނެގުން ފަދަ ކޮރަޕްޝަނުގެ އެންމެހައި ފަސާދަތައް މުޖުތަމައުން މުޅިން ފޮހެވިގެންދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ފަގީރުންނާއި މުއްސަނދިންގެ މެދުގައި އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި، ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ހައްގު މިންވަރު ލިބިދޭނެ އިޖުތިމާއީ އަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވެގެންދެއެވެ. މިފަދަ ހަމަހަމަކަމެއްގެ ސަބަބުން ވެރިންނަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބޮޑުވެ، ގައުމުގައި އޮންނަ ދާހިލީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުވެއެވެ. އަދި ފިތުނަ ފަސާދަތައް މަދުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ލޯތްބާއި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ބަދަހި ގުޅުމެއް އުފެދިގެންދެއެވެ.

ނިންމުން
ދިރިއުޅުމުގެ އަމާންކަމާއި މުޖުތަމައުގެ ދެމިއޮތުން ސީދާ ގުޅިފައިވަނީ އަމުރުވެރިންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ސިފަތަކަށެވެ. އަމުރުވެރިއަކީ ތެދުވެރި، އަމާނާތްތެރި، އަދި އިހުލާސްތެރި މީހަކަށް ވެއްޖެ ނަމަ، އެ މުޖުތަމައެއްގައި މާތް ﷲ ގެ ބަރަކާތާއި ރަހުމަތް ލައްވާނެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސްކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ'. މިހަދީސްގެ މަފުހޫމަކީ، ތިޔަބައިމީހުން ކުރެ ކޮންމެ މީހަކީވެސް ބަލަހައްޓާ މީހެކެވެ. އަދި އެމީހެއްގެ ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށުގައިވާ މީހުންނާ މެދު އެމީހަކާ ސުވާލުވެވޭނެމީހެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ ޒިންމާދާރު މަގާމެއްގައި ހުންނަ މީހަކީވެސް ގިޔާމަތް ދުވަހުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނެ މީހެކެވެ. އެހެންކަމުން މި މާތް ތެދުވެރިކަމާއި، އަމާނަތްތެރިކަމާއި، އިހުލާސްތެރިކަމުގެ ސިފައިން ޒީނަތްތެރިވެފައިވާ މީހަކަށް ވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި މުޅި ގައުމުގެ ސަލާމަތާއި ދެދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ސިފަތަކެވެ.