ފަތިހުގެ ފިނިރޯޅިތަކާއެކު ދުނިޔެ ހޭލަމުންދިޔަ ހިތްގައިމު ވަގުތެވެ. ރަށުގެ ދޮންވެލި ތުނދީގައި ހިނގަމުންދިޔަ ރިޝްމާ އާއި ޔުސްރާގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓުނީ، އިރުއަރަމުންދިޔަ ވަގުތު އުދަރެހުން ފާޅުވަމުންދިޔަ ރަން ރީތި ކުލަތަކަށެވެ. ފަތިހުގެ އަލިކަމާއެކު ދިއްލެމުންދިޔަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނޫކުލައިގެ ސާފު ކަނޑަށެވެ. އާ ދުވަހަކަށް މަރުހަބާ ކިޔަނީއެވެ. އެ އަމާން މާހައުލުގައި، ދެ އެކުވެރިންގެ މެދުގައި ފެށުނީ ގައުމީ ލޯތްބާއި ފަލްސަފާއާ ބެހޭގޮތުން ދެކެވުނު ފުން އަސަރުގަދަ ވާހަކަތަކެކެވެ.

"ޔުސްރާ، ބަލާބަލަ މި ފެންނަ ރީތި މަންޒަރަށް، މި ފަސްގަނޑަށްޓަކައި ގައުމީ ރޫހެއް އާލާވާ ކަހަލަ އިހުސާސެއް އެބަ ކުރެވޭ،" ރިޝްމާ އޭނާގެ ހިތުގެ ޝުއޫރުތައް ބަންޑުން ކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ. "މަރުދީ ދާށޭ ބުނާ ބުނުމަކީ ހަމައެކަނި ނެތިދިއުމެއް ނޫންކަން މިއަދު އަހަރެމެން ޒުވާނުން ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ. އެއީ ގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ސިޔާދަތަށްޓަކައި، އާ ފަތިހަކަށް އިރުއަރާ ފަދައިން އަބަދުވެސް ތާޒާކަމާއެކު، ތިމާގެ އެންމެ ފަހު ނޭވާއާ ހަމައަށްވެސް އިހުލާސްތެރިކަމާއެކު ދެމިހުރުން."

ޔުސްރާ ފުން ނޭވާއެއްލަމުން ރިޝްމާގެ ވާހަކައަށް ތާއީދުކުރިއެވެ. "ތިޔައީ ވަރަށް ތެދެއް ރިޝްމާ. އަހަރެމެންގެ ކާބަފައިން މި ބިމާއި، ކަނޑާއި، ޖައްވު އަހަރެމެންނާ ހަވާލުކުރީ ލޮލުގެ ނޫރު ފަދަ އަގުބޮޑު 'ގޮމައެއް' ގެ ގޮތުގައި. ބޭރުގެ އެއްވެސް ނުފޫޒަކަށް، މި ޒަމާނުގެ އާ އުކުޅުތަކަށް އަހަރެމެންގެ މި ބިމުން، ކަނޑުން ނުވަތަ ޖައްވުންވިޔަސް އިންޗިއެއްވެސް ދޫކޮށްލުމަކީ އަހަރެމެންގެ ވަފާތެރިކަން ގައުމާއިމެދު ނެތްކަން ހާމަވާނެ ކަމެއް."

ދެ ޒުވާނުންގެ ވާހަކަ ދެން މިސްރާބުޖެހީ މިއަދުގެ ސިޔާސީ އަދި އިގުތިސޯދީ މާހައުލުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ބަހުސްކުރެވޭ އެއް މައުލޫއަށެވެ. އެއީ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ ބިންތައް ދިގު މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ދިނުމާއި، ނުވަތަ ވާރުތުވާގޮތަށް ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަން ދޫކޮށްލުމާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ރިޝްމާ އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރިއެވެ. "ޔުސްރާ، ނިކަން ގައުމިއްޔަތުގެ ނަޒަރަކުން ވިސްނާލަބަލަ! އަހަރެމެންގެ މި ކުދިކުދި ޖަޒީރާ ރަށްތަކުގެ ބިން ޖީލުތަކަކަށް ދެމިގެންދާ ގޮތަށް ނުވަތަ ވާރުތުވާ އުސޫލުން ބޭރު މީހުންނަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަކީ ވަތަނާއިގެން މަރުދީ ދިޔުމުގެ ފަލްސަފާއާ މުޅިން ހިލާފު ކަމެއް. ބިން ހިމާޔަތް ނުކުރެވޭ ނަމަ، އަހަރެމެންގެ މުސްތަގުބަލުގެ ޖީލުތައް ދިރިއުޅޭކަށް މިގައުމެއް ނުއޮންނާނެ. މިއީ އިގުތިސޯދީ މަންފާއަށްވުރެ ބޮޑަށް ގައުމީ ސިޔާދަތާ ގުޅިފައިވާ ނާޒުކު ކަމެއް."

ޔުސްރާ ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. "އަހަރެންވެސް ތިޔަ ނުކުތާއަށް އެއްބަސްވަން. ތިޔަ ވާހަކަ ދެކެވުމުން އަހަރެންގެ ހިތަށް މި އަންނަނީ؛

ބިމާ ކަނޑާ މި ރާއްޖޭގެ ޖައްވު ހިމާޔަތް ކުރާނަމޭ،
ހިތާ ފުރާނައިން ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާން ވާނަމޭ. މި ޅެންބައިތު.

މި ބައިތުން އެނގެނީ އަހަރެމެންގެ މިލްކިއްޔާތަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާއެއް ނޫންކަން. މި ބިމުގެ ވެއްޔާއި، ކަނޑުގެ ލޮނާއި، އަދި ނޭވާލާ ޖައްވަކީވެސް ބޭރުގެ ބައެއްގެ ދަށަށް ވާރުތުވާ ގޮތަށް ދޫކޮށްލެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަން. ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކަށް ބިންތައް ދޫވެގެން ހިނގައްޖެނަމަ، އަހަރެމެންގެ މިނިވަންކަމުގެ ރޫހު ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ. އަދި ކޮބާ؟ ބިން ކުއްޔަށް ދިނުމުގައި ގައުމީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ހަރުދަނާ އިންތަކެއް ހުރުން މަޖުބޫރު."

"އާނ، ބަލާބަލަ މި ފެންނަ ރަން ދޯދިތައް އެޅެމުންދާ ކަނޑަށް،" ރިޝްމާ އަތްދިއްކޮށްލަމުން ބުންޏެވެ. "މިއީ އަހަރެމެންގެ ވިންދު. އަހަރެމެންގެ ބިމާއި، ކަނޑާއި، ޖައްވު ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ޔަގީންކަން ލިބެން އޮތީ، އަހަރެމެން އަމިއްލަ އެދުމަށްވުރެ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށްގެން. ވަތަނުގެ ދިފާއުގައި ކޮންމެ ފަތިހަކު އާ ހިތްވަރަކާއެކު ތެދުވުމާއި ދިވެހި ފަސްގަޑު ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކުން ސަލާމަތްކުރުމަކީ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ފަރުދީ، ގައުމީ ވާޖިބެއް."

އިރު މައްޗަށް އަރަމުންގޮސް، މުޅި މާހައުލަށް އަލިކަން ފެތުރިގެންދިޔައިރުވެސް، ރިޝްމާ އާއި ޔުސްރާގެ އަޒުމަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އެމީހުންގެ ވާހަކަތަކުން އަވަދީވީ މުސްތަގުބަލުގެ ޖީލުތަކަށް މި އަމާނާތްތެރި ފަސްގަނޑު ހަވާލުކުރުމުގެ މުހިންމުކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ކާބަފައިން ލޭއޮހޮރުވައިގެން ހޯދައިދިން މި މިނިވަންކަމާއި މި ފަސްގަނޑު، ދީނާއި، ވަތަނާއި، ގައުމާއިގެން މަރުދީ ހިމާޔަތްކުރާނެ ކަމުގެ އަހުދު ކަށަވަރު ހިފަމުންނެވެ.