17 ވަނަ ގަރުނުގައި (31 މާރިޗް 1596، 11 ފެބްރްއަރީ 1650މ.) އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ ފަރަންސޭސި ފަލްސަފާވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކަމުގައިވާ ރެނޭ ޑެކާޓް، ދޫކޮށްފައި ދިޔައީ ޢިލްމާއި، ވިސްނުމާއި، ކުރިއެރުމާ މެދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ދެނެގަތުން ބައްޓަންކުރުމަށް މަގުދައްކައިދޭ ފިކުރުގެ ތަރިކައެކެވެ. އޭނާގެ ބަސްކޮޅެއް ކަމުގައިވާ، "ބައްތިއެއް ހިފައިގެން ހިނގާ ނުކުޅެދޭ މީހާއާއި، އަނދިރީގައި އަވަދިނެތި އުޅޭ އަސްވާރަށްވުރެ އަވަހަށް ބައްތި ހިފައިގެން އުޅޭ ނުކުޅެދޭމީހާ އޭނާގެ މަންޒިލަށް ވާސިލުވާނެއެވެ."

މިއީ ޢިލްމާއި ޖާހިލުކަމާ ދެމެދު، ވިސްނުމާއި ވިސްނުންކޮށިކަމާ ދެމެދު، އަދި ސާފުކަމާއި އޮޅުންބޮޅުންވުމާ ދެމެދު އަބަދުވެސް ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައަށް އިޝާރާތްކޮށްދޭ ވަރުގަދަ މިސާލެކެވެ. މި ބަސްކޮޅުގެ ފުންމިނާއި، މިއަދުގެ ދުނިޔެއަށް މީގެ މުހިންމުކަން ދޭހަވެއެވެ.

ޑެކާޓްގެ ބަހުގެ މާނަ
ޑެކާޓްގެ ބަހުން ދޭހަވަނީ ރަނގަޅު މަގު ދެއްކުމުގެ ވަސީލަތްތައް - މި ޙާލަތުގައި، ޢިލްމާއި ވިސްނުން (ބައްތިން ދޭހަކޮށްދެނީ މިކަން) - ހުރުމަކީ ހަމައެކަނި ބާރާއި ހަލުވިކަމަށްވުރެ މާ މުހިންމު ކަމެއްކަމެވެ.
ނުކުޅެދޭ މީހާ ތަމްސީލުކޮށްދެނީ ޖިސްމާނީ ގޮތުން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުރި ނުވަތަ މަދު ވަސީލަތްތަކެއް ލިބިފައިވާ ނަމަވެސް ޙިކްމަތާއި ދުރުވިސްނުން ލިބިފައިވާ މީހާއެވެ.
އަސްވާރު ތަމްސީލުކޮށްދެނީ ވަރުގަދަ، ކުޅަދާނަ މީހެއް ނަމަވެސް، މަގުދެއްކުމެއް ނުވަތަ ޢިލްމެއް ނެތި، އެންމެ ފަހުން ގެއްލިގެންދާ މީހާއެވެ.
ބައްތިން ދޭހަކޮށްދެނީ ޢިލްމާއި، ފާޑުކިޔާ ވިސްނުމާއި، މަގުދެއްކުމެވެ. މިއީ އުނދަގޫ ޙާލަތްތަކުގައިވެސް ކުރިއަށްދިއުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ.
އަނދިރިން ދޭހަކޮށްދެނީ ޖާހިލުކަމާއި، އޮޅުންބޮޅުންވުމާއި، ހޭލުންތެރިކަން ނެތުމެވެ. މިއީ އެންމެ ވަރުގަދަ މީހުންވެސް މަގުފުރެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ.
މި ނަޒަރިއްޔާ ޑެކާޓްގެ ފުޅާ ފަލްސަފާއާ ދިމާވެއެވެ. އެއީ ބުއްދީގެ ވިސްނުމާއި ޙަޤީޤަތް ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން، ލޯމަރައިގެން ޢަމަލުކުރުމާއި ވާރުތަވެފައިވާ ޢަޤީދާތަކަށްވުރެ އިސްކުރުމެވެ.

މިޒަމާނުގެ ދިރިއުޅުމަށް ލިބޭ ފިލާވަޅުތައް
ޑެކާޓް ދިރިއުޅުނީ 17 ވަނަ ޤަރުނުގައި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ވިސްނުންތައް މިއަދުވެސް ވަރަށް މުހިންމެވެ. އޭނާގެ ބަސްކޮޅުން ތަޢުލީމާއި، ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، އީޖާދީއާއި، އަމިއްލަ ކުރިއެރުމާއި، ނިންމުންތައް ނިންމުމާ ހަމައަށް ދިރިއުޅުމުގެ ގިނަ ދާއިރާތަކަށް ފުން މާނަތަކެއް ދޭހަވެއެވެ.

1. ޢިލްމަކީ ބާރަށްވުރެ މާ އަގުހުރި އެއްޗެކެވެ.
މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ޖިސްމާނީ ބާރާއި ވާރުތަވެފައިވާ މުއްސަނދިކަމަކުން ކާމިޔާބު ކަށަވަރެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެންމެ ކާމިޔާބު މީހުންނާއި މުޖުތަމަޢުތަކަކީ އުނގެނުމާއި، ބަދަލުތަކަށް ހޭނުމާއި، ފާޑުކިޔާ ވިސްނުމަށް އިސްކަންދޭ ފަރާތްތަކެވެ. އެމީހެއްގެ ދާއިރާއަކާ މެދު ފުން ދެނެގަތުމެއް އޮތް މީހަކު، އޭނާ ފަށާއިރު ދަތިތަކެއް ހުރިކަމުގައިވިޔަސް، ހަމައެކަނި ޤުދުރަތީ ހުނަރު ނުވަތަ ބާރަށް ބަރޯސާވާ މީހަކަށްވުރެ ކުރިއަރައިގެންދާނެ ކަމަށް ބޮޑަށް ބެލެވެއެވެ. މިސާލަކަށް، ކަމޭހިތައިގެން ކިޔަވައި، ޢިލްމު ގަވާއިދުން ބޭނުންކުރާ ދަރިވަރަކު، ޤުދުރަތީގޮތުން ވިސްނުންތޫނު ނަމަވެސް އަލިކަން ހޯދުމަށް މަސައްކަތްނުކުރާ އެހެން ދަރިވަރަކަށްވުރެ މާ ކުރިއަރައިގެންދާނެއެވެ.

2. ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ މިޒަމާނުގެ ބައްތި
ޑިޖިޓަލް އިންޤިލާބަކީ ޢިލްމުން ކުރިއެރުމުގެ މަގު އަލިކޮށްދޭގޮތުގެ ރަނގަޅު މިސާލެކެވެ. ތަޢުލީމާއި، ދިރާސާއާއި، ޓެކްނޮލޮޖީގެ ކުރިއެރުމަށް މަރުޙަބާކިޔާ މުޖުތަމަޢުތައް އަވަހަށް ކުރިއަރައިގެންދާއިރު، ބަދަލަށް ދެކޮޅުހަދާ މުޖުތަމަޢުތައް ހުއްޓިފައި ތިބެއެވެ.
ސައިންސާއި، އީޖާދުކުރުމާއި، ތަޢުލީމަށް އިންވެސްޓްކުރާ ޤައުމެއް، އެޤައުމުގެ ޤުދުރަތީ ވަސީލަތްތަކާ ނުލައިވެސް، ކުރިއަރައިގެންދާނެއެވެ.
ޑޭޓާއާއި، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސްއާއި، އޮޓޮމޭޝަން ބޭނުންކުރާ ވިޔަފާރިއަކުން، އެއަށްވުރެ ބޮޑު ނަމަވެސް ޒަމާނާ ނުގުޅޭ ވާދަވެރިއަކަށްވުރެ ރަނގަޅު ނަތީޖާ ނެރޭނެއެވެ.
އަބަދުވެސް އައު ހުނަރުތައް ދަސްކުރާ މީހަކަށް، ބަދަލުވުމަށް އިންކާރުކުރާ މީހަކަށްވުރެ ގިނަ ފުރުޞަތުތައް ލިބޭނެއެވެ.

3. ލޯމަރައިގެން ޢަމަލުކުރުމުގެ ނުރައްކާ
ޑެކާޓްގެ މިސާލުގައިވާ އަސްވާރިޔާ އަނދިރީގައި މަގުފުރެދޭ ފަދައިން، ފުދޭވަރަކަށް ޢިލްމެއް، ދިރާސާއެއް، ނުވަތަ ރޭވުމެއް ނެތި އަވަސްއަވަހަށް ނިންމުންތައް ނިންމާ މީހުން ގިނަފަހަރު ފަހަތަށް ޖެހެއެވެ. މާލީ ކަންކަމުގައި ވިޔަސް، ގުޅުންތަކުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ވަޒީފާގެ ޚިޔާރުތަކުގައި ވިޔަސް، ފުދޭވަރަކަށް ދެނެގަތުމެއް، ދިރާސާއެއް، ނުވަތަ ރޭވުމެއް ނެތި ޢަމަލުކުރުމުން އަގުބޮޑު ގޯސްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ.

މިސާލަކަށް، މާކެޓް ރިސާރޗެއް ނުކޮށް ވިޔަފާރިއެއް ފަށާ ވިޔަފާރިވެރިއަކަށް ބައްލަވާށެވެ. މާލީ ވަސީލަތްތައް ("އަސްވާރިޔާގެ ބާރު") ހުރި ނަމަވެސް، ކަސްޓަމަރުންގެ ބޭނުންތަކާއި ވާދަވެރިންނާ މެދު އެނގިފައިނެތުމުގެ ސަބަބުން އެމީހަކު ފެއިލްވެދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ރަނގަޅަށް ދިރާސާކޮށްފައިވާ ސްޓްރެޓެޖީތަކެއް ހުރި ކުޑަ ސްޓާޓްއަޕަކަށް ("ބައްތި ހިފައިގެން ހުރި ނުކުޅެދޭ މީހާ") ހުރިހާ ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިލައިގެންވެސް ކާމިޔާބުވެވިދާނެއެވެ.

4. ތަޢުލީމަކީ އަލިކަމަށް ވާސިލުވުމުގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ.
މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ޖާހިލުކަމާއި ދޮގު މަޢުލޫމާތާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ ހަނގުރާމައެވެ. ދޮގު ޚަބަރާއި، ހިޔާލީ ނަޒަރިއްޔާތަކާއި، ޢިލްމާ ދެކޮޅު ޙަރަކާތްތައް ފެތުރުމަކީ އަނދިރީގައި އަވަދިނެތި އުޅޭ އަސްވާރުންގެ މިސާލެކެވެ - މަގެއް ނުވަތަ ޙަޤީޤަތެއް ނެތް ވަރުގަދަ އަޑުތަކެކެވެ.
ތަޢުލީމު ލިބިފައިވާ މީހުން، ބައްތި ހިފައިގެން ހުރި ނުކުޅެދޭ މީހާ ފަދައިން، މަޢުލޫމާތާމެދު ސުވާލުކޮށް، ޙަޤީޤަތްތައް ކަށަވަރުކޮށް، ފާޑުކިޔާ ވިސްނުމުން ވިސްނައެވެ. ތަޢުލީމަކީ ހަމައެކަނި ރަސްމީ ސްކޫލް ތަޢުލީމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޙަޤީޤަތާއި ސާފުކަން ހޯދުމުގެ އުމުރު ދުވަހުގެ މަސައްކަތެކެވެ.

5. އަނދިރިކަމުގެ ތެރެއަކު ނޫނެވެ، އަލީގައި ހިނގުން 
ޑެކާޓްގެ ބަސްކޮޅަކީ ޙިކްމަތާއި ޢިލްމަކީ ބާރުގެ އަސްލު މަސްދަރުކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ދެމިގެންވާ ހަނދާނެކެވެ. ދެނެގަތުމާއެކު ކުރިއަށްދާ މީހުން، ކިތަންމެ ލަހުން ނަމަވެސް، މަގެއް ނެތި ކުރިއަށް ދުވާ މީހުންނަށްވުރެ އަވަހަށް އެމީހުންގެ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ވާސިލުވާނެއެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމާއި، ވަޒީފާތަކާއި، މުޖުތަމަޢުތަކުގައި، އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކުރަން ޖެހެއެވެ، އަޅުގަނޑުމެން ބައްތިއެއް ހިފައިގެން ތިބީތޯ، ނުވަތަ އަނދިރީގައި ގެއްލިފައިވާ އަސްވާރުންތޯ؟
އުނގެނުމާއި، ފާޑުކިޔާ ވިސްނުމާއި، ބުއްދީގެ މަގު ޚިޔާރުކުރުމުން، އަޅުގަނޑުމެން ކަށަވަރުކުރަނީ އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް ކުރިއަށްދާކަމެވެ. ހަމަޖެހިގެން، އެހެންނަމަވެސް ޔަޤީންކަމާއެކު، އިތުރަށް އަލިކަންހުރި އަދި ތަނަވަސް މުސްތަޤުބަލަކާ ދިމާއަށެވެ.