ގްރެގޯރިއަން ކަލަންޑަރުގެ ތަރުތީބު ކުރިއަށްދާއިރު، އޭގައި ހުންނަ ބައެއް ފަރުމާތަކަކީ ގިނަ ފަހަރަށް މީހުންނަށް ފާހަގަނުވެ އޮންނަ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް، ބައެއް ފަހަރު މި ފަރުމާތައް ތާރީޚާ ގުޅޭގޮތުން ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން އަތުލައެވެ. މި އަހަރު، އެބަހީ 2026 ވަނަ އަހަރަކީ މިފަދަ އަހަރެކެވެ. ކަލަންޑަރުގެ ގަނޑުތައް އުކަމުންދާއިރު، ތިބާއަށް އާދަޔާ ހިލާފު އެއްގޮތްކަމެއް އިހުސާސް ކުރެވިދާނެއެވެ. އެއީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ކަލަންޑަރަކީ، ދުނިޔޭގެ ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުނު 1914 ވަނަ އަހަރުގެ ކަލަންޑަރާ ދުވަހުން ދުވަހަށް ދިމާވާ، އޭގެ ސީދާ ކޮޕީއަކަށް ވާތީއެވެ.

މީގެ މާނައަކީ، މީގެ 112 އަހަރު ކުރިއެކޭ އެއްފަދައިން، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 1 ވަނަ ދުވަހަކީ ބުރާސްފަތި ދުވަހެކެވެ. އޭގެ ފަހުން އަންނަ ކޮންމެ ތާރީޚެއްވެސް ދިމާވެއެވެ. ތިބާގެ އުފަންދުވަސް މި އަހަރު ދިމާވާނީ، 1914 ވަނަ އަހަރުގެ ނުތަނަވަސް ދުވަސްވަރު ދިރިއުޅުނު މީހަކަށްވެސް އެ ދުވަސް ދިމާވި، ހަމަ އެ ދުވަހަށެވެ.

ބިރުވެރި އެއްގޮތްކަމެއް

މިކަން ފާހަގަވުމާއެކު އިންޓަނެޓުގައި ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ ފެށިފައެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން މި އިއްތިފާގު ފާހަގަކޮށް، މިއީ ބިރުވެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފައިވެއެވެ. 1914 ވަނަ އަހަރަކީ އިންސާނީ ތާރީޚުގައި "ބޮޑު ހަނގުރާމަ" ނުވަތަ ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުނު އަހަރުގެ ގޮތުގައި ބަލާ އަހަރެވެ. އެ ހަނގުރާމަ ފެށުނީ އެ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު އާޗްޑިއުކް ފްރާންޒް ފާޑިނަންޑް އަވަހާރަކޮށްލުމާ ގުޅިގެން، ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރެއިންނެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ ހަތަރު އަހަރަށް ދެމިގެންދިޔަ ހަނގުރާމައެއްގައި އެތައް މިލިޔަން ބައެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ.

މި ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވަނީ 2026 ވަނަ އަހަރު މިހާރު ދުނިޔެ އޮތް ހާލަތުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިހާރުގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް މަސްރަހަކީވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވެފައިވާ މަސްރަހެކެވެ. ޔޫކްރޭން ހަނގުރާމައާއި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން ފެށި ހަނގުރާމައާއެކު މެދުއިރުމަތީގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ބައެއް މީހުން ދެކޭގޮތުގައި މިއީ ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން އޮތް ހާލަތާ އެއްގޮތް ހާލަތެކެވެ. ޓައިވާނުގެ ނޫހަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިހާރު ދުނިޔެއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަމުންދާ އެމެރިކާ-އީރާން ނުތަނަވަސްކަމާ އެކު، ކަލަންޑަރު މިގޮތަށް ދިމާވުމުން ގިނަ ބަޔަކު ތިބީ "ބިރުގަނެފައެވެ".

މިކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ ހިސާބު އިލްމު
ނަމަވެސް، މިއީ ތާރީޚީ ގޮތުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ނިންމުމުގެ ކުރިން، ސައިންސްވެރިންނާއި ތާރީޚީ އިލްމުވެރިން ބާރުއަޅުއްވަނީ ހިސާބުތަކަށް ބެލުމަށެވެ. ކަލަންޑަރު ތަކުރާރުވުމަކީ މުސްތަގުބަލު އަންގައިދޭ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ހަމަ ހިސާބު އަދަދުތަކެކެވެ.

ގްރެގޯރިއަން ކަލަންޑަރު ހިނގަނީ 400 އަހަރުގެ ބުރު (cycle) އަކަށެވެ. އާދައިގެ އަހަރެއްގައި (ލީޕް އަހަރަކަށް ނުވާ އަހަރެއްގައި) 365 ދުވަސް އޮވެއެވެ. މިއީ ސީދާ 52 ހަފުތާއާއި އިތުރު އެއް ދުވަހެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ލީޕް އަހަރެއް ނާންނަނީސް، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ކަލަންޑަރުގެ ދުވަސްތައް އެއް ދުވަހަށް ކުރިއަށް ޖެހޭނެއެވެ. ލީޕް އަހަރުތަކުގައި ދެ ދުވަހަށް ޖެހެއެވެ. މި ސަބަބަށްޓަކައި، މުޅި ކަލަންޑަރު އެއްކޮށް ތަކުރާރުވަނީ ކޮންމެ 6، 11 ނުވަތަ 28 އަހަރަކުންނެވެ.

1914 އާއި 2026 އާ ދިމާވާ ސަބަބަކީ ސާދާ ސަބަބެކެވެ. އެއީ އެ ދެ އަހަރަކީވެސް ބުރާސްފަތި ދުވަހުން ފެށޭ، ލީޕް އަހަރަކަށް ނުވާ ދެ އަހަރަށް ވާތީއެވެ. މި ދެ އަހަރުގެ ދެމެދުގައިވާ 112 އަހަރަކީ 28 އަހަރުގެ ބުރުގެ (solar cycle) ބައިކުރެވޭ އަދަދެކެވެ. އަދި މުހިންމު ކަމަކީ، 2000 ވަނަ އަހަރަކީ 400 އިން ބައިކުރެވޭ އަހަރަކަށް ވާތީ، އެއީ ލީޕް އަހަރެއްގެ ގޮތުގައި އޮވެ، މި ފަރުމާ މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށް ދިއުމެވެ.

ހަގީގަތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ކަލަންޑަރަކީ މީގެ ކުރިންވެސް އެތައް އަހަރަކު ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަލަންޑަރެކެވެ. ފޭސްބުކް ބޭނުންކުރާ ފަރާތަކުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 1903، 1925، 1931، 1942، 1953، 1959، 1970، 1981، 1987، 1998، 2009، އަދި 2015 ވަނަ އަހަރުވެސް އޮތީ ހަމަ މި ކަލަންޑަރެވެ. މި ބުނި އެއްވެސް އަހަރަކު ބޮޑު ހަނގުރާމައެއް ފެށިފައެއް ނުވެއެވެ.

އިންޒާރެއް ނޫން، ހަނދާންކޮށްދިނުމެއް

ވީމާ، މި "ތާރީޚީ އިއްތިފާގުން" އަހަރެމެން ދަސްކުރަންވީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ މާހިރުން ލަފާދެއްވަނީ މިއީ ބިރުވެރި އިންޒާރެއްގެ ބަދަލުގައި، މުހިންމު ހަނދާންކޮށްދިނުމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާށެވެ. "ޓައިމްސް ނައު" ގެ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، "ތާރީޚުގެ މިސްރާބު ކަނޑައަޅަނީ ތާރީޚުތަކަކުން ނޫނެވެ؛ އެއީ އެ ތާރީޚުތަކުގެ ތެރޭގައި މީހުން ނިންމާ ނިންމުންތަކެވެ." މި އެއްގޮތް ކަލަންޑަރަކީ މާޒީއާއި މިހާރު ގުޅުވައިދޭ ރަމްޒީ ނިޝާނެކެވެ.

ތާރީޚީ އިލްމުވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުނީ ކަލަންޑަރުގެ ދުވަސްތައް ދިމާވެގެންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އޭރު އޮތް ގައުމީ ހަރުކަށި ފިކުރާއި، އަސްކަރީ ވާދަވެރިކަމުގެ ނަތީޖާ އެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގައި ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓަސް، މިއަދު ދުނިޔޭގައި ޑިޕްލޮމެޓިކް ނިޒާމުތަކާއި، މާޒީގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކުގެ ހޭލުންތެރިކަން މާ ބޮޑެވެ.

ކުރުކޮށް ބުނާނަމަ، 2026 ގެ ކަލަންޑަރަކީ ވާހަކަދައްކަން ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ. މިއީ ސުލްހައިގެ ނާޒުކު ކަމާއި، ތާރީޚުން ލިބޭ ފިލާވަޅުތަކާއި، މާޒީގެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުމަށް އަހަރެމެންގެ އޮތް ޒިންމާ ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މިއީ ބިރުގަންނަންވީ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ހަނދާން އާކޮށްލަން ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.