އެމެރިކާގެ ގައުމީ ދަރަނި 39 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ މިންގަނޑު ހުރަސްކޮށްފައިވާއިރު، އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މިއީ ހަމައެކަނި އެމެރިކާއަށް އޮތް ބޮލުގެ ރިހުމެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ބެލެވިފައެވެ. އެއީ ބަޖެޓް މަޝްވަރާތަކުގައި ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން އެކި ގޮތްގޮތަށް ބޭނުންކޮށް، އެއަށްފަހު މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދީ ދޫކޮށްލާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، 2026 އޭޕްރީލް މަހު އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައި.އެމް.އެފް) އިން ވަނީ މިއަށްވުރެ މާ ބިރުވެރި މެސެޖެއް ދީފައެވެ. އެއީ އެމެރިކާއަކީ މިކަމުގައި އެކަނި އޮތް ގައުމެއް ނޫން ކަމެވެ. އެމެރިކާއަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިފައިވާ ބައްޔެއްގެ އެންމެ ފާޅުކަން ބޮޑު ނިޝާނެވެ. އަދި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) އަކީ މިއިން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ބުއްދިވެރި މަގަށް ވެދާނެއެވެ.

އަހަރަކު ދެ ފަހަރު ނެރޭ 'ފިސްކަލް މޮނިޓަރ' ގެ މި އަހަރުގެ ބަހާރު މޫސުމުގެ ނެރުމުގައި، އައި.އެމް.އެފްގެ ފިސްކަލް އެފެއާޒް ޑިރެކްޓަރު ރޮޑްރިގޯ ވަލްޑޭޒް ވިދާޅުވީ، "މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ ނަތީޖާއާއެކު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު އަނެއްކާވެސް މިދަނީ އިމްތިހާނު ކުރެވެމުންނެވެ. އަދި މިއީ ގިނަ ގައުމުތަކެއްގެ މާލީ ހާލަތު ދަށަށް ގޮސްފައިވުމުގެ ސަބަބުން، އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކުޑަވެފައިވާ ދުނިޔެއެކެވެ." އެ ފަންޑުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި 2028 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދާއިރު، ދުނިޔޭގެ ދަރަނި ހުންނާނީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ (ޖީ.ޑީ.ޕީ) 99 އިންސައްތައިގައެވެ. މިއީ ކުރިން ލަފާކުރި ވަރަށް ވުރެ އަވަހަށް 100 އިންސައްތައާ ގާތްވާނެ މިންވަރެކެވެ. އެންމެ ގޯސް ހާލަތްތަކުގައި، ކުރިއަށް އޮތް ތިން އަހަރު ތެރޭގައި މި އަދަދު 121 އިންސައްތައަށް އެރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

އެމެރިކާގެ ދަރަނި ދަނީ އިތުރުވަމުން
މާލީ ނިޒާމު ބާއްޖަވެރި ނޫން ގައުމުތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު މިސާލަކަށް އެމެރިކާ އަދިވެސް އެބައޮތެވެ. ވޮޝިންޓަންގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް (އާމްދަނީއަށް ވުރެ ޚަރަދު އިތުރުވާ މިންވަރު) މިދިޔަ އަހަރު ކުޑަކޮށް ދަށަށް ދިޔައެވެ އެއީ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 8 އިންސައްތައިން 7 އިންސައްތައަށެވެ. އެއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ވަން އާމްދަނީ އިތުރުވުމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެ ކުރިއެރުމަކީ ވަގުތީ ކަމެކެވެ. ވަލްޑޭޒް ނޫސްވެރިންނަށް ވިދާޅުވީ "އަޅުގަނޑުމެން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މި ޑެފިސިޓް އަނބުރާ 7.5 އިންސައްތައަށް ގޮސް، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އެވަރުގައި ހުންނާނެ" ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ ދަރަނި މިއަހަރު ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 125 އިންސައްތައަށް އަދި 2031 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް 142 އިންސައްތައަށް އަރާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

މި ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި (ދަރަނި ކުޑަކުރުމެއް ނޫން، ހަމައެކަނި ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި) ޖީ.ޑީ.ޕީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 4 އިންސައްތައިގެ މާލީ އިސްލާހުތަކެއް ގެންނަން ޖެހެއެވެ. ވަލްޑޭޒް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިއީ ކުޑަ މިންވަރެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެމެރިކާގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި ހަނގުރާމައެއް ނެތް ދުވަސްވަރެއްގައި ގެންނަން ޖެހޭނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މާލީ ބަދަލެވެ.

މިހާރުވެސް ބޮންޑް މާކެޓްތަކުން ނުރައްކަލުގެ ރަތް ސިގްނަލްތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. އެހެން ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކާ އަޅާބަލާއިރު އެމެރިކާގެ 'ޓްރެޒަރީސް' އަށް ކުރިން ލިބުނު އިތުރު އަގު (ޕްރީމިއަމް) ދަނީ ކުޑަވަމުންނެވެ. "މިއީ ބާޒާރުތަކުން ކުރިން ދިން ފުރުސަތުތަކާއި ކެތްތެރިކަން މިހާރު ކުޑަވަމުންދާ ކަމުގެ ނިޝާނެއް،" ވަލްޑޭޒް ވިދާޅުވިއެވެ. "ދުވަސްތައް ދާވަރަކަށް، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ކުރިމަތިވާނެ ފިއްތުންތައް އިތުރުވާނެ."

ހަމައެކަނި ދަރަނީގެ އިންޓަރެސްޓް ދެއްކުމަށް ކުރާ ޚަރަދު މިހާރު ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އިންޓަރެސްޓަށް ދައްކަންޖެހޭ ސާފު އަދަދު މިހާރު ހުރީ ދިފާއީ ދާއިރާއާއި ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ކުރާ ޖުމްލަ ޚަރަދާ އެއްވަރުގެ މިންވަރެއްގައެވެ. 2026 އޭޕްރީލް މަހުގެ ނިޔަލަށް، އެމެރިކާގެ ޖުމްލަ ގައުމީ ދަރަނި ހުރީ 38.98 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގައެވެ. އަދި ދަރަނީގެ އެވްރެޖް އިންޓަރެސްޓް ރޭޓް ވަނީ 3.365 އިންސައްތައަށް އަރާފައެވެ. މިއީ މީގެ ފަސް އަހަރު ކުރިން ހުރި 1.499 އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ. މިދިޔަ އެއް އަހަރު ތެރޭގައި އެކަނި އިތުރުވި ދަރަނީގެ މިންވަރު، ކޮންމެ ގޭބިސީއަކަށް ބަލާނަމަ ގާތްގަނޑަކަށް 20,515 ޑޮލަރަށް އަރައެވެ.

މުޅި ދުނިޔެ އޮތީ ދަރަނިވެފައި
ދުނިޔޭގެ މުޅި މަންޒަރަށް ބަލާއިރު، ވޮޝިންޓަންގެ މައްސަލަ ފެންނަނީ ކުޑަ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ގައުމުތަކުގެ އާމްދަނީއާއި ޚަރަދުގެ ފަރަގު، ކޯވިޑްގެ ކުރީގެ ފަސް އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު އެއް އިންސައްތަ އިތުރަށް ގޯސްވެއްޖެއެވެ. "މިއީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ގޮތުން ދިމާވި މައްސަލައެއް ނޫން،" ވަލްޑޭޒް ސީދާކޮށް ވިދާޅުވިއެވެ. "މިއީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ސިޔާސަތުތައް ނިންމާ ގޮތުގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމެއް — އެބަހީ، ދާއިމީކޮށް ޚަރަދުތައް އިތުރުވެ އާމްދަނީ މަދުވުން."

އަސްލު އިންޓަރެސްޓް ރޭޓްތައް މިހާރު ހުރީ ބަލިމަޑުކަމުގެ ކުރިއަށް ވުރެ 6 އިންސައްތަ މަތީގައެވެ. މިއީ މިހާރު ހުރި ކޮންމެ ޑޮލަރެއްގެ ދަރަންޏަކަށް އިތުރު ބުރައެކެވެ. މިކަމަށް ހައްލެއް ގެނައުން ލަސްކުރާ ކޮންމެ އަހަރަކީ، އޭގެ ނަތީޖާ މާ ހިތްދަތިވާނެ އަހަރެކެވެ.

އައި.އެމް.އެފްގެ 'ފިސްކަލް މޮނިޓަރ' އިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި 2025 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ ދަރަނި 2.8 އިންސައްތަ އިތުރުވެ 95.1 އިންސައްތައަށް އަރާނެއެވެ. އަދި މި ކުރިއެރުން މިގޮތަށް ގޮސް 2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދުނިޔޭގެ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 99.6 އިންސައްތައަށް އަރާނެއެވެ. އެމެރިކާއިން އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީ ބޮޑުކޮށް، އެހެން ގައުމުތަކުން އޭގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާ ހާލަތެއްގައި، 2027 ވަނަ އަހަރު ދަރަނި 117 އިންސައްތައަށް ވުރެ މައްޗަށް ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަށް ފަހު ދުނިޔެ ނުދެކޭ މިންވަރެކެވެ.

މުހިންމު ކަމަކީ، މި ދަރަނި އިތުރުވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑެތި އިގްތިސާދުތަކުގައެވެ. އައި.އެމް.އެފްގެ 191 މެންބަރު ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ގައުމުތަކުގެ ދަރަނި، ބަލިމަޑުކަމުގެ ކުރިއަށް ވުރެ ހަލުވިކޮށް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، މި ގައުމުތަކަކީ ދުނިޔޭގެ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 80 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާ ގައުމުތަކެވެ. ޖީ-20 ގެ ގައުމުތަކުގެ ތެރެއިން ހަތް ބޮޑު އިގްތިސާދެއް — އޭގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާ، ޗައިނާ، ޖަޕާން އަދި އިނގިރޭސިވިލާތް ހިމެނޭހެން — ދަރަނި ހުރީ ނުވަތަ ހުންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 100 އިންސައްތައަށް ވުރެ މަތީގައެވެ.

ހަކަތައިގެ މަޅި: ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްކުރުން
މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މާލީ ގޮތުން އާ ނުރައްކާތަކެއް ދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. ތެލާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމާއެކު، ސަރުކާރުތަކުން ދަނީ ސިޔާސީ ގޮތުން ފަސޭހަ ނަމަވެސް އިގްތިސާދީ ގޮތުން ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އެއީ ހަކަތައަށް ދޭ ސަބްސިޑީ ބޮޑުކުރުމާއި ޓެކްސް ކުޑަކުރުމެވެ.

އައި.އެމް.އެފް އިން މިކަމުގައި ސީދާ ބަހުން ބުނެފައިވެއެވެ. "އާންމުކޮށް އެންމެނަށް ދޭ ހަކަތައިގެ ސަބްސިޑީއަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ވަސީލަތެއް ނޫން،" ވަލްޑޭޒް ވިދާޅުވިއެވެ. "އޭގެ ސަބަބުން އަގުތަކުގެ ސިގްނަލްތަކަށް ބުރޫއަރާ، ދައުލަތަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާ، އަދި އެއީ ހުއްޓާލަން އުނދަގޫ ކަމެއް." އެއަށްވުރެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ، ދުނިޔޭގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ގައުމުތަކުން ކަސްޓަމަރުންނަށް ހަކަތައިގެ އަގު ބޮޑުވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓާ ނަމަ، ބާކީ ތިބި ގައުމުތަކަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މާ ބޮޑަށް ކުރާނެ ކަމެވެ. "އަމިއްލަ ގައުމުގައި ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތުތަކުގެ އަސަރު ދުނިޔޭގެ އަގުތަކަށް ކުރޭ،" ވަލްޑޭޒް އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.

އައި.އެމް.އެފްގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަރު އީރާ ދަބްލާ-ނޯރިސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މިފަހަރު ސަރުކާރުތަކުން އަމަލުކުރީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ހަކަތައިގެ ކްރައިސިސްއަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހިފަހައްޓައިގެން ކަމަށް ވިޔަސް، މިހާރު މާލީ ފުރުސަތުތައް ވަނީ މާބޮޑަށް ހަނިވެފައެވެ. އެހެންކަމުން ބާ އާދަތަކަށް ރުޖޫއަވުމުގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ހިތްދަތިވާނެއެވެ. އައި.އެމް.އެފްގެ ލަފަޔަކީ: އަގުތައް ހިފެހެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި މީހުން ހިމާޔަތްކުރާށެވެ — އެބަހީ، އެންމެ ބޮޑަށް އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ވަގުތީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.

އޭއައި (AI): ހުރިހާ ކަމެއް ބަދަލުކޮށްލަފާނެ އުންމީދެއް
މާލީ ގޮތުން ބިރުވެރި ހިސާބުތަކެއް ފެންނަން އޮތް ނަމަވެސް، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ފެނިގެންދިޔައީ މިއިން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އުންމީދެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދަބްލާ-ނޯރިސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، ޓެކްސްގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، ސިއްހީ އަދި ތައުލީމީ ޚިދުމަތްތައް ރަނގަޅުކޮށްދީގެން، ސަރުކާރުތައް ހިންގާ ގޮތް އޭއައިގެ ސަބަބުން ބަދަލުވެގެންދާނެއެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރު ޝާއިއުކުރި އައި.އެމް.އެފްގެ ދިރާސާ ކަރުދާހެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، އޭއައިގެ ސަބަބުން ލިބޭ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ކުރިއެރުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ފެތުރިގެންދާނެއެވެ. މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، އޭއައިގެ ފައިދާ އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާނީ ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކަށެވެ. އެ ގައުމުތަކުގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާ އަސަރު، ފަގީރު ގައުމުތަކަށް ކުރާ އަސަރަށް ވުރެ ދެގުނަ އިތުރުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ގައުމެއްގައި މި ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ މިންވަރަކީ، އެ ގައުމަކަށް ކުރިއެރުން ލިބޭނެތޯ ނުވަތަ ގެއްލުންވާނެތޯ ނިންމާނެ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އައި.އެމް.އެފްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރު ކްރިސްޓަލީނާ ގިއޯގިއޭވާ ލަފާކުރައްވާ ގޮތުގައި، އޭއައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން 0.8 އިންސައްތަ އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިއީ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން 3 އިންސައްތައިގައި ހުރި ދުނިޔެއަކަށް ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.

ނަމަވެސް، މި ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ ދެ މިޔަލީ ކަނޑިއެކެވެ. އޭއައިގެ ސަބަބުން މުއްސަނދިކަން ވަކި ބައެއްގެ އަތުގައި ޖަމާވެ، ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް ބުރޫއަރާ، އާމްދަނީން ނަގާ ޓެކްސްގެ ބަހާ ދަށްވެދާނެއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެންގެ މިހާރުގެ ޓެކްސް ނިޒާމުތަކާއި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ނިޒާމުތަކަކީ މިކަމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ނިޒާމުތަކެއްތޯ؟" ދަބްލާ-ނޯރިސް ސުވާލު އުފެއްދެވިއެވެ. މިއީ ކޮންމެ ސަރުކާރަކުންވެސް އަވަހަށް ޖަވާބު ހޯދަންޖެހޭ ސުވާލެކެވެ. ސަބަބަކީ އޭއައިގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށާއި ހަމަހަމަކަމަށް ކުރާނެ އަސަރަކާ މެދު އަދިވެސް ވަރަށް ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއް އޮތުމުންނެވެ.

ފަސޭހަ ސަލާމަތެއް ނެތް
އައި.އެމް.އެފްގެ އިންޒާރަކީ ހަމައެކަނި ކަރުދާހެއްގައި ހުރި ހިސާބުތަކެއް ނޫނެވެ. މިއީ މާލީ ރައްކާތެރިކަން ކުޑަވެ، ދަރަނީގެ އިންޓަރެސްޓަށް ކުރާ ޚަރަދުތަކުން ސުކޫލުތަކާއި އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ ބަޖެޓް ކައި ހުސްކުރަމުންދާ ދުނިޔެއަކާ ބެހޭ އިންޒާރެކެވެ. އައި.އެމް.އެފްގެ ފިސްކަލް އެފެއާޒް ޑިރެކްޓަރު ވިޓޯ ގަސްޕާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، "ދަރަނި ބޮޑުވެފައިވާ ހާލަތެއްގައި، އާމްދަނީއަށް ވުރެ ޚަރަދު އިތުރުވުން ދެމިއޮތުމަކީ ދަރަނި އިންތިހާއަށް އުފުލި، މާލީ ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާވާނެ ކަމެކެވެ."

ކުރިއަށް އޮތް މަގު ވަރަށް ހަނިވެފައި ނުރައްކާތެރިއެވެ. ޖީ.ޑީ.ޕީގެ 4 އިންސައްތައިގެ މާލީ އިސްލާހުތައް ގެނައުމަކީ ކޮންމެ ގައުމަކަށްވެސް ސިޔާސީ ގޮތުން ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ހަމައެކަނި އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމަކުން މި ދަރަންޏަކުން ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެއެވެ. އެކަމަށް އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ އިންގިލާބެއް ބޭނުންވެއެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅު ކުރިޔަސް، ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަންތަނުގައި ކުރިމަތިވާ ދަރަނީގެ މައްސަލަތަކުގެ އަސަރު އެމެރިކާއަށް ކުރާނެއެވެ.

އޭއައި އަކީ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ހައްލު ކަމަށް ނުވިޔަސް، އެއީ ދަރަނީގެ ހިސާބުތައް ބަދަލުކޮށްލެވޭ ފަދަ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ގެނެސްދެވޭނެ ހަމައެކަނި ވަސީލަތް ކަމަށް ވާތީ އެކަމަށް ސަމާލުކަން ދެނީ އެހެންވެއެވެ. މި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ފައިދާ ބޮޑު ނަމަވެސް، އޭގެ ނުރައްކާވެސް އެބައޮތެވެ. ކުރިއަށް އޮތް މާލީ ތަދުން ސަލާމަތްވާނީ، އޭއައިގެ ފައިދާ ހޯދައި، އޭގެ ނުރައްކާތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ޓެކްސް ނިޒާމާއި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ސިޔާސަތުތައް ބަދަލުކުރާ ސަރުކާރުތަކެވެ.

އެމެރިކާއަށާއި މުޅި ދުނިޔެއަށްވެސް، ވަގުތު މިދަނީ ކުޑަތަންވަމުންނެވެ.