ދުނިޔޭގެ ހަލަބޮލިކަމާ އެކަހެރިވެލާ ހިމޭން ވަގުތުތަކުގައި، ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ އެންމެ ފުންމިނުގައިވާ ޖަޒުބާތްތަކާއި، އިހުސާސްތައް ބޭރުފުށުން ހޭލައްވާލާ ރޫހާނީ ކަނިތަކެއްވެއެވެ. އެއީ ތިމާ ހެއްދެވި، އަދި މި ކައުނު އެންމެ ފުރިހަމައަށް ތަދުބީރުކުރެއްވި އިލާހާމެދު ބޭއިހުތިޔާރުގައި ވާ ލޯތްބާއި، ހައްގު މަގު ހޯދުމަށް ސިއްރުސިއްރުން އެދޭ އެދުމެވެ. އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް އުފަންވާއިރު، އޭނާގެ ކިބައިގައި ލައްވާފައިވާ މި ސާފުސާދާ ތަބީއަތަށާއި، ކޫރުމެއް ނުވާ ބުއްދީގެ ސިފައަށް، އިސްލާމީ އިސްތިލާހުގައި ކިޔަނީ 'ފިތުރަތް' އެވެ. މިއީ އެއްވެސް ބޭރުގެ ނުފޫޒެއް، ތަގައްޔަރުކަމެއް ނުވަތަ ތައައްސުބެއް ނެތި، އިންސާނީ ހިތުގެ ފުންމިނުގައި މާތްﷲ ލައްވާފައިވާ ކައުނީ ތުހުފާ އެކެވެ. ކުޑަކުއްޖަކު އުފަންވާއިރު އޭނާގެ ހިތަކީ ހުދު ސާފު ކަރުދާސް ގަނޑެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އެ ހިތުގައި ވަނީ ހަމައެކަނި ހާލިގުވަންތަ އިލާހު ގަބޫލުކުރުމުގެ ސާފު ތަބީއަތެވެ.

އިސްލާމްދީނަކީ މި ދެންނެވި ފިތުރަތާ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ގުޅިލާމެހިފައިވާ، އަދި އެ ފިތުރަތް އޭގެ އަސްލުގޮތުގައި ދަމަހައްޓައި ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ހަމައެކަނި ދީނެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެހައި އަގީދާތަކާއި، ޝަރީއަތުގެ ހުކުމްތަކާއި، އަދި އަހްލަގީ މިންގަނޑުތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، އެއިން ކޮންމެ ކަމަކީ އިންސާނާގެ ޖިސްމާއި ރޫހުގެ ފުން ބޭނުންތަކާ ސީދާ ދިމާވާ ކަންކަމެވެ. އިންސާނާގެ ތަބީއަތާ ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އިސްލާމްދީން ދަސްކޮށްދެނީ އެ ތަބީއަތް އެންމެ ރީތި، މެދުމިން އަދި ފައިދާހުރި ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާނެ މަގެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްލާމްދީނަށް 'ފިތުރަތުގެ ދީން' އޭ ކިޔެއެވެ.

ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ހިޔަލުގައި ފިތުރަތުގެ ދީން
ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ އިންސާނާ ހެއްދެވި ހާލިގުވަންތަ މާތްﷲ ގެ އިލާހީ ބަސްފުޅެވެ. އެހެންކަމުން، އިންސާނާގެ ތަބީއަތާއި އޭނާގެ ނަފްސުގެ އެންމެ ފުން ސިއްރުތައް އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ އެއިލާހެވެ. ޤުރުއާނުގެ ގިނަ އާޔަތްތަކެއްގައި އިސްލާމްދީނާއި އިންސާނީ ފިތުރަތާ ހުރި ބަދަހި ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަޔާންކޮށް ދެއްވާފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް އާޔަތަކީ ރޫމް ސޫރަތުގެ 30 ވަނަ އާޔަތެވެ. މި އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަހީ ކުރައްވަނީ 'فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ'. މި އާޔަތުގެ މަފުހޫމަކީ، ފަހެ، ބާޠިލު މަގުން އެއްކިބާވެ، ޙައްޤު މަގަށް ތަބާވެގެންވާ ހާލު، ކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅު (ސާބިތުކަމާއެކު) ދީނަށް ކުރިމަތިކުރައްވާށެވެ! އެއީ ﷲ ގެ ފިތުރަތެވެ. އެއިލާހު އިންސާނުން އުފެއްދެވީ އެ ފިތުރަތުގެ މަތީގައެވެ. ﷲ އުފެއްދެވި އުފެއްދެވުމަކަށް ބަދަލެއް ނެތެވެ. އެއީ ސީދާވެގެންވާ ދީނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މީސްތަކުންކުރެ ގިނަމީހުންނަކަށް (އެކަމެއް) ނޭނގެއެވެ.

މި އާޔަތުގެ ފުން މާނައަށް ބަލާއިރު، އިސްލާމްދީނަކީ ބޭރުން އިންސާނާގެ ބޮލުގައި އެޅުވޭ ބަރުދާސްތެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އިންސާނާގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުނުގައިވާ އަސްލު ތަބީއަތެވެ. މާތް ﷲ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު ފަރުމާކުރައްވާފައިވަނީ ވަކި މާހައުލެއްގައި، ވަކި މާއްދާތަކެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދިރިއުޅެވޭނެ ގޮތަށެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އޭނާގެ ރޫހާއި، ނަފްސުވެސް އުފައްދަވާފައިވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ހިދާޔަތާ އެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން، އިންސާނާ އިސްލާމްދީނުގެ ހުކުމްތަކަށް ތަބާވުމުން އޭނާގެ ނަފްސަށް ލިބެނީ އަރާމާއި ހަމަޖެހުމެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އައުރާފް ސޫރަތުގެ 172 ވަނަ އާޔަތުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ކައުނީ ހަގީގަތަކީވެސް މިކަމުގެ ބޮޑު ހެއްކެކެވެ. އާދަމުގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅު އެންމެހައި ރޫޙުތައް ހެއްދެވި ހިނދު، މާތްﷲ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ' މަފުހޫމަކީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ ތިމަންރަސްކަލާނގެ ނޫންހެއްޔެވެ؟ އެހިނދު ހުރިހާ ރޫޙުތަކެއް ޖަވާބުދިނެވެ: 'بَلَىٰ شَهِدْنَا' މަފުހޫމަކީ، އާދެއެވެ! އަޅަމެން އެކަމަށް ހެކިވަމުއެވެ. މިއީ ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ފިތުރަތުގައި ލައްވާފައިވާ އަގީދާއެވެ.

ސުންނަތުގެ އަލީގައި ފިތުރަތުގެ ދީން
މާތް ނަބިއްޔާ މުހައްމަދު ﷺ ގެ ސުންނަތަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަމަލީ ތަފްސީލެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ހަދީސްފުޅުތަކުގައި ފިތުރަތުގެ މުނިންމުކަމާއި، އޭގެ ހަގީގަތް ވަރަށް ސާދާކޮށް އަދި އެހާމެ ފުންކޮށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ މަޝްހޫރު ވެގެންވާ ބަސްފުޅަކީ ސހީހުލްބުހާރީ އާއި މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ހަދީސްފުޅެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. 'مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ'. މި ހަދީސްގެ މަފުހޫމަކީ، ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް އުފަންވަނީ ފިތުރަތުގެ ސާފުކަން މަތީގައެވެ. ފަހެ، އެކުއްޖާ ޔަހޫދީއަކަށް، ނުވަތަ ނަސާރާއަކަށް، ނުވަތަ މަޖޫސީއަކަށް ހަދަނީ އެކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނެވެ.

މި ހަދީސްފުޅަކީ އިންސާނީ ނަފްސިއްޔާތުގެ އަސާސީ ގާނޫނެވެ. ދުނިޔެއަށް އަންނަ ކޮންމެ ކުއްޖަކީ އެއްވެސް ފާފައެއް، ބާތިލު އަގީދާއެއް ނެތް ސާފު ކުއްޖެކެވެ. އޭނާގެ ހިތް ވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ހިދާޔަތް ގަބޫލުކުރުމަށް ތައްޔާރަށެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑުވަމުން އަންނަ މާހައުލާއި، މައިންބަފައިންގެ ދީނީ އަގުތަކާއި، މުޖުތަމައުގެ ނުފޫޒުތަކުގެ ސަބަބުން އެ ކުއްޖާގެ އަސްލު ފިތުރަތް ބަދަލުވެގެންދަނީއެވެ. ރަސޫލާ ﷺ މި ހަދީސްފުޅުގައި 'އެކުއްޖާ މުސްލިމަކަށް ހަދަނީ މައިންބަފައިންނޭ' ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާ އުފަންވީވެސް މުސްލިމެއްގެ ގޮތުގައި، ފިތުރަތުގެ މަތީގައި ކަމަށްވާތީއެވެ.

ހަމައެފަދައިން، ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ގުދުސިއްޔަ ހަދިސެއްގައިވެއެވެ. 'ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަޅުން ހެއްދެވީ ހަނީފުން (ސީދާވެގެންވާ މުސްލިމުން) ގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް ޝައިތޯނުން އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް އައިސް، އެބައިމީހުންގެ ދީނުން އެބައިމީހުން އެއްކިބާކުރީއެވެ.' މި ބަސްފުޅުން އެނގެނީ އިންސާނާ މަގުއޮޅެނީ ބޭރުގެ ވަސްވާސްތަކާއި ޝައިތޯނީ ނުފޫޒުތަކުގެ ސަބަބުން ކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސުންނަތުން އެނގެނީ ފިތުރަތަކީ ހަމައެކަނި ހިތުގެ އަގީދާއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ބޭރުފުށުގެ ސާފުތާހިރުކަމާވެސް ފިތުރަތާ ގުޅިފައިވެއެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. 'ފިތުރަތުގެ ތެރެއިން ފަސް ކަމެއްވެއެވެ. އެއީ، ހިތާނުކުރުން، އައުރައިގެ އިސްތަށި ބޭލުން، ކިހިލިފަތް ދޮށުގެ އިސްތަށި އުފުރުން، ނިޔަފަތި ކެނޑުން، އަދި މަތިމަސް ކުރުކުރުމެވެ.' މި ހުރިހާ ކަމަކީ އިންސާނާގެ ޖިސްމާނީ ސާފުތާހިރުކަމާއި ރީތިކަން ދަމަހައްޓައި، ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ފިތުރީ ގޮތުން ބޭނުންވާ ކަންކަމެވެ.

ދަންނަބޭކަލުންގެ ބަސްފުޅުތައް
އިސްލާމްދީނުގެ ބޮޑެތި އިލްމުވެރިންނާއި ދަންނަބޭކަލުން ވަނީ ފިތުރަތުގެ މަފްހޫމާއި އިސްލާމްދީނާ ހުރި ގުޅުން ވަރަށް ފުންކޮށް ދިރާސާކުރައްވައި ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ޝައިހުލްއިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ (ރަހިމަހުﷲ) ގެ ބަސްފުޅު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ފިތުރަތަކީ ހަމައެކަނި ހައްގު ހޯދުމުގެ ގާބިލުކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ހައްގަށް ލޯބިކުރުމާއި، މާތްﷲ އަށް އަޅުކަންކުރަން އެދޭ އެދުމެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އިންސާނާގެ ހިތުގައި މާތްﷲ ވޮޑިގެންވާކަން ގަބޫލުކުރުމުގެ ބާރު ލައްވާފައިވަނީ، ލޮލުގައި ފެނުމުގެ ބާރު އަދި ކަންފަތުގައި އިވުމުގެ ބާރު ލައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ.' އެހެންކަމުން ބޭރުގެ ހުރަސްތަކެއް ނެތްނަމަ، ކޮންމެ ހިތެއްވެސް ދާނީ އިސްލާމްދީނާ ދިމާ އަށެވެ.

އިބްނު ތައިމިއްޔާގެ ދަރިވަރު، އިމާމް އިބްނުލްގައްޔިމް (ރަހިމަހުﷲ) ވިދާޅުވަނީ، އިސްލާމްދީނުގެ ހުރިހާ އަމުރުފުޅުތަކަކީ ފިތުރަތަށް ދެވޭ ކާނާއެއް ފަދަ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައް ލިބުމުން ހަށިގަނޑު ދިރޭ ފަދައިން، އިސްލާމްދީނުގެ ހުކުމްތަކަށް ތަބާވުމުން އިންސާނާގެ ރޫހާއި ފިތުރަތަށް ހަގީގީ ދިރުން ލިބެއެވެ. ދީނީ ދުރުވުމަކީ ރޫހާނީ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ފެށުމެވެ.

ހަމައެފަދައިން، ހުއްޖަތުލްއިސްލާމް އިމާމް އަލް-ގަޒާލީ (ރަހިމަހުﷲ) އެކަލޭގެފާނުގެ 'އިހްޔާއު އުލޫމުއްދީން' ގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އިންސާނާގެ ހިތަކީ ސާފު ލޯގަނޑެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ފާފަތަކާއި ބާތިލު އަގީދާތަކުގެ ސަބަބުން އެ ލޯގަނޑު ދަބަރު ޖަހައި ދަގުއި ކޮށްލައެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމްދީނުގެ ޒިކުރުތަކާއި އަޅުކަމުގެ ވާސިތާއިން އެ ލޯގަނޑު ސާފުވެ، ފިތުރަތުގެ އަސްލު ނޫރު އަލުން ފާޅުވެއެވެ. އިމާމް ގަޒާލީގެ ފަލްސަފާއަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގެ ސާފުކަން އަނބުރާ ހޯދޭނީ ހަމައެކަނި އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުން ކަމެވެ. ދަންނަބޭކަލުންގެ މި ބަސްފުޅުތަކުން އެނގެނީ، އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ވިސްނުމާއި ބުއްދީގެ އަސްލާ އެއްގޮތް ދީން ކަމެވެ.

އިސްލާމްދީން ފިތުރަތާ އެއްގޮތްވާ މައިގަނޑު ދާއިރާތައް
އިސްލާމްދީނުގެ އަމަލީ ހުކުމްތަކަށް ބަލާއިރު، އެއީ ފިތުރަތުގެ ދީންކަން ސާބިތުވާ ގިނަ ދާއިރާތަކެއް ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ އަގީދާގެ ސާދާކަމާއި ބުއްދީގެ ހަމަޖެހުމެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ އަސާސީބިންގަލަކީ ތައުހީދެވެ. އެއީ އެއްވެސް ބައިވެރިއަކު، ނުވަތަ އެހީތެރިއަކު ނުވާ ހަމައެކަނި މާތްﷲ އަށް އަޅުކަން އަދާކުރުމެވެ. މި އަގީދާއަކީ އިންސާނާގެ ސާފު ބުއްދި އެއްވެސް އުނދަގުލަކާ ނުލައި ގަބޫލުކުރާ ހަމައެކަނި މިންގަނޑެވެ. ބައެއް އެހެން ދީންތަކުގައިވާ ފަދަ އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު ފަލްސަފާތަކެއް އިސްލާމްދީނަކު ނެތެވެ. އަމިއްލަ އަތުން ހަދާ ބުދުތަކަށާއި މަހްލޫގުންނަށް އަޅުކަންކުރުމަކީ އިންސާނާގެ މާތްކަމާއި އޭނާގެ ފިތުރީ ޝަރަފުވެރިކަން ނަގާލާ ކަންކަމެވެ.

ދެވަނަ ކަމަކީ އިންސާނީ ތަބީއީ ބޭނުންތަކާއި ޝަހުވަތްތައް މެދުމިނުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ. އިންސާނާ އުފެދުމުގައި އޭނާގެ ކިބައިގައި ލައްވާފައިވާ ޝަހުވަތްތަކާއި ދުނިޔަވީ ބޭނުންތައް އިސްލާމްދީން މަނައެއް ނުކުރެއެވެ. ބައެއް ދީންތަކުގައި ދުނިޔެ ދޫކޮށް، ކައިވެނި ނުކޮށް، އެކަހެރިވެގަތުމަކީ މާތްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، އިސްލާމްދީން ދަސްކޮށްދެނީ އެއީ ފިތުރަތާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމެވެ. ދަރިފަސްކޮޅު ދެމެހެއްޓުމާއި ޖިންސީ ލައްޒަތާއި، އަރާމު ލިބިގަތުމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައި ވަނީ ކައިވެނީގެ މާތް ގުޅުން ހުއްދަކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެއީ އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ލައްވާފައެވެ. މުދާ ހޯދުމާއި އެއިން  އުފާލިބިގަތުމަކީވެސް އިސްލާމްދީނުގައި ތަރުތީބު ކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ.

ތިންވަނަ ކަމަކީ ޝަރީއަތުގެ ލުއިފަސޭހަކަމެވެ. އިންސާނާއަކީ އޭނާގެ އުފެދުމުގައި ބަލިކަށިކަމާއި އަދި ތަފާތު ހާލަތްތައް މެދުވެރިވާ މަހްލޫގެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ހުއްޖަތްތަކާއި ހުރިހާ އަޅުކަމެއް ފަރުމާކުރެވިފައިވަނީ އިންސާނާގެ މި ބަލިކަށިކަމަށް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ރިއާޔަތްކޮށެވެ. ބަލިމީހާއަށް ކޮޅަށް ހުރެ ނަމާދު ނުކުރެވޭނަމަ އިށީނދެގެން ނުވަތަ އޮށޯވެގެން ނަމާދުކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮވެއެވެ. ދަތުރުވެރިޔާއާއި މާބަނޑު މީހުންނަށް ރޯދަ ފަސްކޮށްލުމުގެ ލުއި ލިބެއެވެ. ފެން ނެތް ހާލަތެއްގައި ވެލިން ތަޔައްމުމު ކުރެވެއެވެ. ދީނުގައިވާ މިފަދަ ހުރިހާ ލުއިތަކުން ސާބިތުވަނީ، އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ހަގީގީ ކުޅަދާނަކަމާއި ތަބީއަތަށް ފެތޭގޮތަށް، އިންސާނާއަށް ކެތްތެރިވެ، ތަކުލީފު އުފުލޭނެފަދަ ފުރިހަމަ ދީނެއް ކަމެވެ.

ފިތުރަތު ކިލަނބުކޮށްލާ ސަބަބުތައް
އިސްލާމްދީނަކީ ފިތުރަތުގެ ދީން ކަމުގައި ވިޔަސް، މިއަދު ދުނިޔޭގައި ގިނަބަޔަކު މި ދީނާ ދުރަށް ދަނީ ކީއްވެގެންތޯ ސުވާލު އުފެދިދާނެއެވެ. އިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި ފިތުރަތަކީ ބަދަލުނުވާ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ މައްޗަށް އެކި ކަހަލަ ފަރުމާތަކާއި ފަރުދާތައް ލެވި، އޭގެ ނޫރު ފޮރުވިގެންދެއެވެ. މީގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ސަބަބަކީ ވިޔާނުދާ މާހައުލާއި ތަރުބިއްޔަތެވެ. ކުއްޖާ ބޮޑުވަމުން އަންނަ މާހައުލަކީ އިސްލާމްދީނާއި ބީރައްޓެހި އަދި ކުފުރާއި، ބާތިލު ކަންކަމުން ފުރިގެންވާ ތަނެއް ނަމަ، އެ ކުއްޖާގެ ހިތުގައިވާ ފިތުރަތުގެ އަޑު މަޑުވެ، މާހައުލުގެ އަޑު ގަދަވެގެންދެއެވެ.

ދެވަނަ ސަބަބަކީ ކެތްތެރިކަމެއް ނެތި ހަވާ ނަފުސުގެ މަތީ ދެމިހުރުމެވެ. އިންސާނާ އޭނާގެ ނަފްސުގެ އެދުންތަކުގެ އަޅަކަށް ވުމުން، ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރާ ފިތުރީ ބުއްދި ނެތިގެންދެއެވެ. މާއްދީ ދުނިޔޭގެ މުދަލާއި، މަގާމާއި، ދުނިޔެވީ އެދުންތަކުގެ ފަހަތުން ދުވާ މީހާއަށް އޭނާގެ ރޫހުގެ ގޮވައިލުންތަކެއް ނީވޭނެއެވެ.

ތިންވަނަ ސަބަބަކީ ޝައިތޯނާގެ ވަސްވާހެވެ. އިންސާނާގެ ސާފު ތަބީއަތް ބަދަލުކޮށް، ފާފަތަކަކީ ޒީނަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކުމަކީ ޝައިތޯނާގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތެވެ. ޝައިތޯނާ އިންސާނާއަށް ވިސްނައިދެނީ ދީނުގެ ހުކުމްތަކަކީ އޭނާގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސް އަޅާ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ. ހަގީގަތަކީ އިންސާނާ ދީނާ ދުރުވުމުން ވަނީ ނަފްސުގެ އަޅަކަށެވެ.

ފިތުރަތު ކިލަނބުވުމުން މުޖުތަމައަށް ނުބައި އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ. އަހުލާގީ މިންގަނޑުތައް މުގުރި، ޖަރީމާތައް ގިނަވެ، އާއިލީ ގުޅުންތައް ކެނޑިގެންދެއެވެ. މިއަދުގެ ހުޅަނގުގެ މުޖުތަމައުތަކަށް ބަލާލުމުން މިކަން ވަރަށް ރީއްޗަށް ފެންނާނެއެވެ. ފިތުރަތާ ހިލާފު ޖިންސީ ގުޅުންތަކާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިތައް އާންމުވުމުގެ ސަބަބުން، އެ މުޖުތަމައުތަކުން ވަނީ ހިތްހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން ގެއްލިފައެވެ. އެހެންކަމުން، ފިތުރަތު ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ފަރުދީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި މުޖުތަމައުގެ ސަލާމަތާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

ނިންމުން
އިސްލާމްދީނަކީ ފިތުރަތުގެ ދީނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފަލްސަފާއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ނައްސުންނާއި، މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ސުންނަތުން އަދި އިންސާނީ ތާރީހާއި ބުއްދީގެ ހެކިތަކުން ސާބިތުވާ ކަށަވަރު ހަގީގަތެކެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑާއި، ބުއްދިއާއި، އަދި ރޫހުގެ ބޭނުންތައް އެއްވެސް ފުށުއެރުމެއް ނެތްގޮތަށް ފުރިހަމަކޮށްދޭ ހަމައެކަނި ނިޒާމެވެ.

މިއަދު، އިންސާނާ މާއްދިއްޔަތުގެ ދުނިޔޭގައި ހޯދަމުންދާ ހަގީގީ ހިތްހަމަޖެހުމާއި، އަމާންކަމާއި، އަދި ރޫހާނީ ދިރުން ލިބެން އޮތީ އޭނާގެ އަސްލު ފިތުރަތްކަމުގައިވާ އިސްލާމްދީނަށް އަނބުރާ ހޭރިއާ ކޮށްގެނެވެ. ދީނުގެ ހުކުމްތަކަށް ބޯލަނބައި، މާތްﷲ ގެ އެއްކައުވަންތަކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ އިންސާނީ ތަބީއަތުގެ ފުރިހަމަކަމެވެ.