
އާއިލާއާއި މުޖުތަމައުގެ ކުރިއެރުމަށް ފިރިހެނުންނާއި ފިރިހެން ކުދިން އަދާކުރާ މުހިންމު ދައުރު ބަލައިގަނެ، އެމީހުންގެ އަގުހުރި ހިދުމަތްތަކަށް ޝުކުރު އަދާކުރުމަށް ހާއްސަ ކުރެވިފައިވާ މި ދުވަހަކީ، ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމުގެ މުނާސަބަތެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފިރިހެނުންނަށް ކުރިމަތިވާ އިޖުތިމާއީ، ސިއްހީ އަދި ނަފްސާނީ ގޮންޖެހުންތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނައި، އެންމެން ގުޅިގެން ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް މުޅި ދުނިޔެއަށް ދެވޭ މުހިންމު ދައުވަތެކެވެ.
ދުވަސް ފާހަގަކުރަން ފެށުނު ގޮތާއި ޑރ. ޖެރޯމް ޓީލަކްސިންގެ ތަސައްވުރު
ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަސް އެންމެ ފުރަތަމަ 1990 ގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅު ފާހަގަކުރަން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވުނު ނަމަވެސް، މި ދުވަސް މިއަދު މި ފެންނަ ގޮތަށް ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ދިރުވައި އާލާކުރެއްވީ 1999 ވަނަ އަހަރު، ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ދަ ވެސްޓް އިންޑީޒްގެ ތާރީހު އިލްމުގެ ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރއެއް ކަމަށްވާ ޑރ. ޖެރޯމް ޓީލަކްސިން އެވެ. ޑރ. ޖެރޯމްއަކީ ކެރީބިއަން ސަރަހައްދުގެ އިޖުތިމާއީ ހަރަކާތްތެރިންނާއި ފިރިހެނުންގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން ގިނަ ދިރާސާތަކަކާއި ފޮތްތަކެއް ލިޔުއްވާފައިވާ އިލްމުވެރިއެކެވެ. އަދި އޭނާއަކީ މެއި 16 ވަނަ ދުވަހު ފާހަގަކުރާ "ވޯލްޑް ޑޭ އޮފް ދަ ބޯއި ޗައިލްޑް" ގެވެސް ބާނީއެވެ.
ޑރ. ޖެރޯމް ފިރިހެނުންގެ ދުވަހަށް ނޮވެމްބަރު 19 ހިޔާރުކުރެއްވުމުގެ ފަހަތުގައި ވަރަށް ހާއްސަ ދެ ސަބަބެއް ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ސަބަބަކީ، އެ ދުވަހަކީ އޭނާގެ ލޮބުވެތި ބައްޕާފުޅުގެ އުފަންދުވަސް ކަމަށްވުމެވެ. އޭނާގެ ބައްޕާފުޅަކީ ދީނީ އިލްމުވެރިއެއްގެ އިތުރުން، ތަފާތު ދީންތަކާއި ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނާ ގުޅިގެން މުޖުތަމައުގެ ލާބައަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި ނަމޫނާ ޝަހުސިއްޔަތެކެވެ. ދެވަނަ ސަބަބަކީ، 1989 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު 19 ވަނަ ދުވަހަކީ ޓްރިނިޑާޑް އެންޑް ޓޮބޭގޯގެ ގައުމީ ފުޓުބޯޅަ ޓީމު ވޯލްޑް ކަޕަށް ކޮލިފައިވުމަށް ކުރި މަސައްކަތުގައި، މުޅި ގައުމުގެ ހުރިހާ ޖިންސަކާއި، ދީނަކާއި، ނަސްލެއްގެ މީހުން އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު އެކަތިގަނޑަކަށްވެގެން ދިޔަ ތާރީހީ ދުވަހަށް ވުމެވެ. ބައްޕައިންގެ ދުވަހެއް އޮތް ނަމަވެސް، ބައްޕައިންނަށް ނުވާ ޒުވާން ފިރިހެނުންނާއި ފިރިހެން ކުދިންގެ އަގުވަޒަންކުރާނެ ދުވަހެއް ނެތްކަން ވިސްނިވަޑައިގެން، ޑރ. ޖެރޯމް މި ދުވަސް ތައާރަފުކުރެއްވީ މުޖުތަމައުގައި ރަނގަޅު ފިރިހެން ނަމޫނާތައް ދެއްކުމުގެ މަތިވެރި މަގުސަދުގައެވެ.
އދ. އާއި ޔުނެސްކޯގެ ދައުރު އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ބަލައިގަތުން
ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އދ. ގެ ހާއްސަ އެޖެންސީއެއް ކަމަށްވާ ޔުނެސްކޯ ގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ 1999 ވަނަ އަހަރު މި ދުވަސް އުފެދުނީއްސުރެ ލިޔުމުން ތާއީދާއި އެއްބާރުލުން ދީފައެވެ. ޔުނެސްކޯއިން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ދުވަހަކީ ދެޖިންސުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، މުޖުތަމައުގައި ސުލްހައާއި ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ.
ނަމަވެސް، ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ މުހިންމު ހަގީގަތަކީ، ދުނިޔޭގެ 110 އަށްވުރެ ގިނަ ގައުމުގައި މި ދުވަސް ކުލަގަދަކޮށް ފާހަގަކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އަދިވެސް އދ. ގެ ރަސްމީ ކަލަންޑަރުގައި މި ދުވަސް ރަސްމީކޮށް ހިމަނާފައި ނުވާ ކަމެވެ. އދ. ގެ ކަލަންޑަރުގައި ނޮވެމްބަރު 19 ކަނޑައަޅާފައިވަނީ "ދުނިޔޭގެ ފާހާނާ ދުވަސް" ނުވަތަ ވޯލްޑް ޓޮއިލެޓް ޑޭ ގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެންކަމުން، 2026 ވަނަ އަހަރު ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ކުރިއަށްދާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ކެމްޕޭނަކީ، އދ. ގެ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރުމުގައި "އެއްވެސް މީހަކު ބާކީ ނުކުރުން" މި އުސޫލުގެ ދަށުން، އދ. ގެ ރަސްމީ ކަލަންޑަރުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަސް ހިމެނުމަށް ގޮވާލާ ގޮވާލުމެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޝިއާރާއި ދުވަހުގެ މައިގަނޑު ހަ ތަނބު
މި އަހަރުގެ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަހުގެ ޝިއާރަކީ "މުސްތަގުބަލަކީ އެންމެންނެވެ" އެވެ. މި ޝިއާރުން ބުނެދެނީ، އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން، ނުވަތަ އަންހެން ކުދިންނާއި ފިރިހެން ކުދިންނަކީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ވާދަވެރި، ނުވަތަ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ދެކޮޅު ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެދީގެން މެނުވީ ފާގަތި އަދި އަމާން މުސްތަގުބަލެއް ބިނާ ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. ތަރައްގީގެ ދަތުރުގައި އެއްވެސް ޖިންސެއްގެ ހައްގުތަކާއި ބޭނުންތަކަށް އިހުމާލުވެ، އެބަޔަކު ބާކީކޮށްގެން މުޖުތަމައަކަށް ފުރިހަމަ ކާމިޔާބީއެއް ނުލިބޭނެކަން މި ޝިއާރުން ސާފުކޮށްދެއެވެ.
މި ޝިއާރު ހާސިލުކުރުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަސް ބިނާވެފައިވަނީ މައިގަނޑު ހަ ތަނބެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ މުޖުތަމައުގައި ރަނގަޅު ފިރިހެން ނަމޫނާތައް ކުރިއެރުވުމާއި، އާއިލާއާއި މުޖުތަމައަށް ފިރިހެނުން ކޮށްދޭ ހިދުމަތްތައް ފާހަގަކުރުމާއި، ފިރިހެނުންގެ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފިރިހެނުންނާމެދު ކުރެވޭ ތަފާތުކުރުންތައް ނައްތާލުމާއި، ދެޖިންސުގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް ހަމަހަމަކަން ގާއިމުކުރުމާއި، އެންމެންނަށް ރައްކާތެރި އަދި އަމާން ދުނިޔެއެއް ބިނާކުރުމަކީވެސް މި ދުވަހުގެ އަސާސީ ހަ ތަނބުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ކަންކަމެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ފިރިހެނުންނަށް ދެވިފައިވާ މަގާމާއި ޒިންމާ
މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގައި ފިރިހެނުންނަށް ވަނީ މަތިވެރި މަގާމަކާއެކު ބޮޑު ޒިންމާއެއް ހަވާލުކުރައްވާފައެވެ. ކީރިތި ގުރުއާނުގައި ފިރިހެނުންނަކީ އާއިލާތައް ބަލަހައްޓައި، ރައްކާތެރިކޮށްދޭ "ގައްވާމުން" ނުވަތަ ބެލެނިވެރިން ކަމުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ، އާއިލާގެ ހަރަދުބަރަދު ބެލެހެއްޓުމާއި، އަނބިދަރިންނަށް އޯގާތެރިވުމާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަތިވެރި މަސްއޫލިއްޔަތާ އެކުގައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ މުހައްމަދު ސައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ހަދީސްފުޅުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ހެޔޮވެގެންވާ މީހަކީ އެމީހެއްގެ އަހުލުވެރިންނަށް އެންމެ ހެޔޮ މީހާއެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ފިރިހެނުންގެ ޝަރަފާއި ގަދަރު ގުޅިފައިވަނީ ހަރުކަށިކަމަކާ ނޫނެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި އޯގާތެރިކަމާއި، އަދުލުވެރިކަމާއި، ޒިންމާދާރުކަމާއެކު އާއިލާއާއި މުޖުތަމައަށް ހިދުމަތް ކުރުމާއެވެ.
ފިރިހެނުންގެ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަން
ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަހުގެ މައިގަނޑު ހަ ތަނބުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް ތަނބަކީ ފިރިހެނުންގެ ސިއްހަތާއި ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ފިރިހެނުންގެ އެވްރެޖް އުމުރު އަންހެނުންނަށްވުރެ ކުރުވުމާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ކެންސަރު ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުގައި ފިރިހެނުން މަރުވާ ނިސްބަތް މަތިވުމަކީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، "ފިރިހެނުން ނުރޯނެ" ނުވަތަ "ފިރިހެނުން ވާންޖެހޭނީ ހަރުކަށި ބަޔަކަށް" ފަދަ މުޖުތަމައުގެ ބައެއް ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން، ގިނަ ފިރިހެނުންނަކީ އެމީހުންގެ ހިތާމަތަކާއި ނަފްސާނީ ދަތިތައް ހިއްސާކުރަން ފަސްޖެހޭ ބައެކެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކާއި، ސްޓްރެސްއާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހުން އަދި އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ނިސްބަތް ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެހެންކަމުން، ފިރިހެނުންނަށް އެމީހުންގެ އިހުސާސްތައް ބޭރުކޮށް، އެހީތެރިކަން ހޯދޭނެ އަމާން މާހައުލެއް ގާއިމުކުރުމަކީ މުޅި މުޖުތަމައުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމައުގައި ފިރިހެނުންގެ ދައުރާއި ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހާއި މިއަދުގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރުވެސް، ދިވެހި ފިރިހެނުންނަކީ ގައުމުގެ އިގުތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ތަރައްގީގެ މައިގަނޑު އިންޖީނެވެ. ރާއްޖޭގެ މައިގަނޑު ސިނާއަތްތައް ކަމަށްވާ މަސްވެރިކަމާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި، އިމާރާތްކުރުމުގެ ދާއިރާގެ އިތުރުން، ގައުމީ ދިފާއާއި ސަލާމަތީ ހިދުމަތްތަކުގައި ދިވެހި ފިރިހެނުން ރެއާއި ދުވާލު ކުރާ ބުރަ މަސައްކަތަކީ ގައުމުގެ ކުރިއެރުމުގެ އަސްލެވެ.
ނަމަވެސް، ދިވެހި ފިރިހެނުންނަށްވެސް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ދިމާވާ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އަނިޔާވެ، ފުރާނަ ގެއްލިގެންދަނީ ފިރިހެނުންނަށެވެ. ހަމައެއާއެކު، ރިސޯޓުތަކުގައްޔާއި ކަނޑުމަތީގައި އާއިލާއާ ދުރުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރަންޖެހުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ނަފްސާނީ ދަތިތަކާއި، އުމުރުން ދުވަސްވާ ދުވަހު ބައެއް ފިރިހެނުންނަށް ކުރިމަތިވާ އިޖުތިމާއީ އެކަނިވެރިކަމަކީ ދިވެހި މުޖުތަމައުގައި އަޅާލުން ބޭނުންވާ މުހިންމު މައްސަލަތަކެކެވެ.
ޒުވާން ޖީލު ބިނާކުރުމާއި ރަނގަޅު ނަމޫނާ ދެއްކުން
މުސްތަގުބަލަކީ އެންމެންގެ ކަމުގައި ހެދުމަށްޓަކައި، މިއަދުގެ ޒުވާން ފިރިހެން ކުދިންގެ ތައުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހެއެވެ. މަތީ ތައުލީމުގެ މަރުހަލާތަކުގައި ފިރިހެން ކުދިންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކޮށް، ޒަމާނީ ހުނަރުތައް ދަސްކޮށްދީ، ވަޒީފާގެ މާހައުލަށް ނުކުތުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދައިދިނުމަކީ ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި ކުރެވޭނެ އެންމެ ފައިދާހުރި އިންވެސްޓްމަންޓެވެ. މީގެ އިތުރުން، މުޖުތަމައުގައި އަބުރުވެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅޭ، އާއިލާއަށް ވަފާތެރި، އަދި ޒިންމާދާރު ފިރިހެނުންގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އެފަދަ "ޕޮޒިޓިވް ރޯލް މޮޑެލް" ތައް ކުޑަކުދިންނަށް ދައްކުވައިދިނުމަކީ، ހަރުދަނާ އަދި ޒިންމާދާރު ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ.
ނިންމުން
ބައިނަލްއަގުވާމީ ފިރިހެނުންގެ ދުވަހުގެ ޝިއާރު "މުސްތަގުބަލަކީ އެންމެންނެވެ" އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު ފިލާވަޅަކީ، އުފާވެރި، އަމާން އަދި ފާގަތި މުޖުތަމައެއް ބިނާކުރެވޭނީ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން އެކަކު އަނެކަކަށް އިހުތިރާމްކޮށް، އެކަކު އަނެކަކުގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އަތުގުޅާލައިގެން މަސައްކަތްކޮށްގެން ކަމެވެ. ފިރިހެނުންގެ ސިއްހަތާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ރައްކާތެރިވެ، އެމީހުންގެ ބުރަ މަސައްކަތްތަކުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމަކީ މުޅި ގައުމަށް ލިބޭ ކުރިއެރުމެކެވެ. އެހެންކަމުން، މިއަދަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައްޕައިންނާއި، ފިރިންނާއި، ބޭބެއިންނާއި، ކޮއްކޮއިންނާއި، އަދި ގައުމު ބިނާކުރުމުގައި ހިއްސާވާ ހުރިހާ ފިރިހެނުންނަށް އިހުލާސްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު އަދާކޮށް، އެންމެންނަށް އުޖާލާ މުސްތަގުބަލެއް ހޯދައިދިނުމަށް އަޒުމް އާކުރަންވީ މުހިންމު ދުވަހެވެ.




